بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
.
يعنى دربارهء خودشان از آنچه خدا داده شادمان و نسبت به آنها كه هنوز زندهاند مسرور هستند زيرا مىدانند كه ترس و غمى بر آنها نيست به عبارت ديگر وضع مؤمنان زنده نيز مايه خوشحالى آنهاست . قيد
مِنْ خَلْفِهِمْ
شايد مفيد آن است كه زندگانى پشت سر مقتولين و در مسير آنها هستند .
ممكن است
يَسْتَبْشِرُونَ
به معنى بشارت دادن باشد چنان كه در « كلمهها » گفته شد در اين صورت منظور آن است كه آنها از عالم برزخ بزندهها بشارت مىفرستند كه ناراحت نباشيد و در مسير شهادت قدم برداريد كه براى شما خوف و غمى نيست . دربارهء جملهء
أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
در سورهء بقره ذيل آيهء شصت دو توضيحى داده شده است .
171 -
يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ
.
در آيهء گذشته : به صيغهء ماضى فرموده :
بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ . . .
احتمال دارد اين آيه راجع بدوام فضل و نعمت خدا باشد ، يعنى : نعمت و فضل فقط آن نيست كه خدا در برزخ به آنها داده است بلكه به نعمت و فضل مخصوص و دائمى آخرت نيز شادمان مىباشند و ايضا مسرور هستند به اينكه خداوند پاداش هيچ مؤمنى را ضايع و تباه نخواهند كرد .
نكتهها
برزخ :
اين آيات و آيات و رواياتى كه ذيل آيهء :
بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ
بقره / 154 آوردهايم از يك مقامى بس ارجمند و دوست داشتنى حكايت دارند .
خوشا به حال آنها كه در راه خدا كشته شدهاند و يا آرزوى آن را دارند ، آنها كه امروز در راه برقرارى عدالت و پياده شدن قرآن مجيد در ايران