شرحها
منافق و كافر كه بمعاد عقيده ندارد ، بزندگى دنيا سخت پاى بند است و مرگ را خسران و بدبختى مىداند ، بر خلاف مؤمن كه شهادت در راه خدا بزرگترين افتخار او است ، در اين آيات به مؤمنان سفارش شده كه از منطق منافق پيروى نكنند و بر كشتگان راه خدا دريغ نخورند ، مرگ در راه خدا افتخار است نه خسران . سپس برسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله توصيه شده كه با يارانش همبستگى داشته و با آنها در كارها مشورت كند و بر آنها سخت نگيرد و بموقع تصميم ، بر خدا اعتماد نمايد .
156 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا وَ قالُوا لِإِخْوانِهِمْ إِذا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ أَوْ كانُوا غُزًّى لَوْ كانُوا عِنْدَنا ما ماتُوا وَ ما قُتِلُوا
.
اين يك حكم كلّى دربارهء كافر و منافق است چون كسى از آنها در مسافرت بميرد يا در جنگ كشته شود ، گويند : اگر به سفر و يا جنگ نمىرفت اين وضع پيش نمىآمد حال آنكه اين اشتباه است اين فكر و گفته جز حسرت و اندوهى بر آنها نيست سفر و حضر دخالتى در مرگ ندارند لذا فرموده :
لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ وَ اللَّهُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
خدا مىخواهد اين منطق غلط را بر آنها حسرت و عذاب روحى گرداند . حق آن است كه حيات و مرگ در دست خداست و خدا به كار شما داناست لذا زنده ماندن با كفر و نفاق به ضرر شخص و كشته شدن در راه خدا بنفع او است . كلمهء « اخوان » راجع بهم قبيله بودن است و گرنه كافر با مومن برادر نيست .
157 -
وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ
.
چه منطق مقدّسى ؟ ! ! يعنى اگر در راه خدا كشته شديد و يا در آن راه باجل