از ضعيف الايمانها بوده است . ولى در جنگ احزاب ، منافقان و ضعيف الايمانها هر دو يك كلام بودند چنان كه فرموده :
وَ إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً
احزاب / 12 .
جملهء :
قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّهِ
جواب آنهاست كه نه تنها امر نصرت بلكه همهء كارها مربوط به خدا و در دست خداست و از جملهء كارها ، يارى كردن كسانى است كه خدا را يارى كنند
وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ
حج / 40 و اين شما بوديد كه مسير نصرت را عوض كرديد .
يُخْفُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ ما لا يُبْدُونَ لَكَ يَقُولُونَ لَوْ كانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ ما قُتِلْنا هاهُنا
اگر اينها گروه اول باشند پا فراتر گذاشته و بجاى
هَلْ لَنا . . .
گفتهاند :
لَوْ كانَ لَنا . . .
و شايد ، سخن عدهء ديگر باشد ، بهر حال ، گفتند : اگر از وعدهء نصرت چيزى با ما بود ديگر چرا اينطور قتل عام مىشديم ؟ اين سخن نظير همانست كه در جنگ احزاب گفته شد :
ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً
احزاب / 12 سخن اول تشكيك و سخن دوم ترجيح جانب منفى است .
قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ وَ لِيَبْتَلِيَ اللَّهُ ما فِي صُدُورِكُمْ وَ لِيُمَحِّصَ ما فِي قُلُوبِكُمْ
به سخن و اشكال دوم در اينجا سه جواب داده شده است . اول : كشته شدن شما دليل آن نيست كه شما ناحقيد و وعدهء نا به شما داده شده است ، بلكه شما از آمدن اجل حتمى غافليد ، آنچه اسبابش فراهم شده بايد بيايد حتى اگر در خانههايتان بوديد ، آنها كه شهادت بر ايشان نوشته شده بود به طرف قتلگاه خود خارج مىشدند ( هر چند كه وسيلهء آن را خودشان آماده كرده باشند چنان كه خواهد آمد
مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ
) .
دوم : مسئلهء امتحان و آزمايش است خدا مىخواست از افكار و ادعاها كه