دنيا و دين مستقيم مىگردد « 1 » . پيداست كه پياده شدن اين امر جز به وسيله يك گروه وظيفه دار و داراى اختيارات مقدور نيست . وانگهى اگر بنا باشد احكام اسلامى پياده بشود چارهاى جز تشكيل اين گروه نيست .
ديگرى : امر به معروف عمومى است كه به صورت نصيحت و خير خواهى عملى مىگردد و از باب
« كلّكم راع و كلّكم مسئول عن رعيته »
همه شما ناظر همه همديگر و از اين نظارت مسئول هستيد ، بر همهء مسلمانان لازم است آن را مراعات كنند ، اين امر به معروف اغلب به صورت خواهش و اعتذار انجام مىگيرد در روايات و كتب فقهيه شرائط چندى در وجوب امر به معروف معين شده ، ظاهرا منظور از آنها اين قسم از امر به معروف است كه در صورت وجود شرائط واجب مىشود .
جريان تاريخى حسبه و « ادارهء حسبه » و كارهاى محتسب و روايات وجوب عينى يا كفايى آن در محلهاى مناسب بيان شده است .
هفتاد سه فرقه :
در كتب تفسير ذيل آيهء :
وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا
از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله حديثى نقل شده كه ما آن را از خصال صدوق رحمه اللَّه نقل مىكنيم : سليمان بن مهران از امام صادق از پدرانش از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل مىكند : امّت موسى بعد از وى هفتاد و يك فرقه شدند ، يكى اهل نجات و هفتاد فرقه در آتشند ، امّت عيسى بعد از او هفتاد و دو فرقه شدند يكى از آنها اهل نجات و هفتاد يك فرقه در آتشند امّت من بعد از من هفتاد و سه فرقه خواهند شد ، يكى نجات يابنده ، و هفتاد دو فرقه در آتش خواهند بود .
در خصال قبل از اين روايت ، روايت ديگرى نقل شده كه در آن ، امّت
هامش
( 1 ) كافى ج 5 / 56 .