و نيم از زمين ، حجر الاسود سنگى است است بيضى شكل ، صيقلى ، سياه رنگ مايل بسرخى ، قطر آن 30 سانت مىباشد . در پائين كعبه پايهاى منحنى وجود دارد كه اطراف آن را احاطه كرده و « شاذروان » ناميده مىشود ، كعبه داراى چهار ركن است : ركن عراقى واقع در جهت شمال ، ركن شامى در غرب ، ركن يمانى در جهت جنوب ، ركن اسود در جهت شرق ، و حجر الاسود در همان ركن قرار گرفته است ، ناودان طلايى كعبه در بالاى جدار شمالى قرار گرفته كه آب آن به « حجر اسماعيل » مىريزد .
از قرآن مجيد استفاده مىشود كه ابراهيم عليه السّلام كعبه را تجديد بنا كرده و گرنه بصريح روايات بناى آن پيش از ابراهيم عليه السّلام بوده است .
در شمال كعبه ديوارى هست قوسى شكل كه فاصله دو سر آن از كعبه دو متر و فاصلهء وسط آن تا كعبه هشت متر و چهل چهار سانتيمتر است ، طول ديوار يك متر و عرض آن از يك متر بيشتر است ، نام آن ديوار « حطيم » و فضاى ما بين حطيم و كعبه حجر اسماعيل ناميده مىشود كه گويند : اسماعيل و مادرش هاجر در آن مدفونند . راجع به مقام ابراهيم كه در فاصلهء 13 مترى كعبه در ميان ضريحى نگاهدارى مىشود ذيل آيهء 125 بقره توضيح دادهايم .
وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً :
در لندن پايتخت انگليس باغى هست بنام « هايد پارك » ، سخن گفتن ، انتقاد از دولت ، اظهار مرام ، تبليغ نظريه و غيره در آنجا آزاد و كسى در آنجا قابل تعقيب نيست و لو بدولت ، و سلطنت انگلستان هزار بار فحش بدهد ، اين ظاهرا براى آن است كه ملّت براى اظهار عقيدهء خود محلّى داشته و بتوانند عقايد خود را آزادانه بيان كنند و مجال نفس كشيدن داشته باشند .
پيش از آنكه دولت انگليس تشكيل بشود و چنين فكرى بكند ، قرآن مجيد چنين طرحى را مطرح و آن را پياده كرده است به موجب
وَ مَنْ دَخَلَهُ