رفتن بلكه راه رفتنى كه توأم با كفايت مالى و بدنى و امن بودن راه و غيره باشد چنان كه در فقه اسلام بررسى شده است . « 1 »
وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ
يعنى هر كه اين حكم را ناديده بگيرد و به حج نرود ضررى به خدا نزده زيرا خدا از مردم بىنياز است ، بلكه ضرر به خودش متوجه است .
اين آيه يكى از آياتى است كه در آن به تارك عمل كافر گفته شده ، روايت نيز مطابق آيه است . در روايت آمده : هر كس بدون عذر حج را ترك كند يا يهودى بميرد يا نصرانى از امام صادق صلوات اللَّه عليه نقل شده : « هر كه بدون عمل حج از دنيا برود در حالى كه نه احتياج مانع از حج بوده ، نه مرض و نه حكومت ، يا يهودى مىميرد يا نصرانى « 2 » شايد اين از آن جهت باشد كه نرفتن بدون عذر حاكى از عدم اعتقاد است .
نكتهها
كعبه
كعبه كه اولين معبد و قبلهء مسلمانان است در وسط مسجد - الحرام واقع شده ، تقريبا به شكل مربع مىباشد ، ارتفاع آن پانزده متر ، طول ديوار شمالى كه ناودان طلا در آن است 10 متر و 10 سانت و طول ضلعى كه درب كعبه در آن واقع است 12 متر و درب آن 2 متر از زمين فاصله دارد ، در زاويهء چپ درب آن حجر الاسود در ديوار قرار گرفته ، به ارتفاع يك متر
هامش
( 1 ) امام صادق ( ع ) فرموده :
« من كان صحيحا فى بدنه ، فحلى سربه ، له زاد و راحلة فهو مستطيع للحج »
ناگفته نماند ظهور ناس در مؤمن و كافر هر دو است گر چه شرط قبولى حج اسلام است .
( 2 )
« قال ( ع ) من مات و لم يحج حجة الاسلام لم يمنعه من ذلك حاجة تحف به او مرض لا يطيق فيه الحج او سلطان يمنعه فليمت يهوديا او نصرانيا » كافى ج 48 ص 268 .