شرحها
به نظر مىآيد : اين آيات جواب سؤالى است كه از
فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ
سر چشمه مىگيرد و آن اينكه : اگر بنا باشد پيرو دين ابراهيم باشيم بايد به بيت المقدس ( قبلهء يهود ) نماز بخوانيم كه محل مهاجرت و مدفن ابراهيم عليه السّلام است ، پس چرا پيغمبر قبله را تغيير داد ؟
جواب اينكه : كعبه اولين معبدى است كه بنا شده و بانى آن ابراهيم مىباشد ، آيات خدا از هر طرف آن را احاطه كرده ، مقام ابراهيم ( آورندهء دين حنيف ) نيز در آن است ، پس حق مطلب آن است كه قبله به كعبه منتقل شود ، آن گاه به همين مناسبت وجوب حج بيان شده و متخلفين مورد تهديد قرار گرفتهاند .
96 -
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ
بصراحت اين آيه ، كعبه اولين خانهاى است كه براى مردم ( و براى خدا ) بنا شده است ، و اولين معبدى كه بر روى زمين درخشيد كعبه بود ، به مضمون روايات بناء آن پيش از ابراهيم عليه السّلام بوده و از آيات نيز استفاده مىشود ، به نظر مىآيد
هُدىً لِلْعالَمِينَ
بيان « مباركا » باشد يعنى : كعبه پيوسته توأم با فائده و بركت است زيرا جهانيان را به توحيد ، عبادت خدا ، اتحاد و هم بستگى ، هم رنگى ، بدور انداختن تبعيضها ، توجه بمبدء جهان هستى ، الگو بودن براى جامعهء معتدل و حكومت يك فرمان رهبرى مىكند « 1 » « للعالمين » حاكى است كه اين راهنمايى براى همه است نه فقط براى مسلمانان ، آرى هر كه مراسم حج را به نظر آورد خواهد ديد كه كعبه و مراسم آن الگو و نقشه براى همه است و همه ساله يك جامعهء همرنگ در كنار كعبه تشكيل مىشود . به « نكتهها » رجوع شود .
هامش
( 1 ) ممكن است مباركا عام و شامل دعاى ابراهيمرَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِوهُدىً لِلْعالَمِينَذكر الخاص بعد العام باشد .