مصداق « غيب السموات » مىباشند كه در آن روز احدى از آنها خبر نداشت ، اين همه اسرار آسمانها و زمين به دست بشر بيرون كشيده شده و كشيده خواهد شد .
ظاهرا مراد از اينكه فرمود : « آيا به شما نگفتم من غيب آسمانها و زمين را مىدانم . . . » آنست كه من اين نهفتهها را مىدانم و مىخواهم آنها را به دست خليفه زمينى بيرون بريزم و اين كار از شما ساخته نيست ، اگر اين احتمال درست باشد آن وقت مراد از
غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
آنهايى نيست كه علمش خاص خداست و دربارهء آنها فرموده :
قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ . . .
نمل / 65 و اللَّه اعلم .
وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ
ظاهرا مراد از
« ما تُبْدُونَ »
همان است كه گفتند :
« أَ تَجْعَلُ فِيها . . . »
و جمله دوم مىرساند كه ملائكه در ميان خويش نيز چيزهايى دربارهء خلافت گفتهاند ، خدا مىفرمايد : من همهء اينها را مىدانم ولى خلافت منظور ، فقط از بشر ساخته است .
34 -
وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ
. . .
الْكافِرِينَ
در گذشته گفتيم : سجود در اصل به معنى خضوع و اظهار فروتنى است ، به احتمال نزديك به يقين مراد از « اسجدوا » سجدهء اسلامى و گذاشتن هفت عضو به زمين در مقابل آدم نبوده است ، بلكه منظور اظهار خضوع بوده نسبت به خليفه و اقرار به اينكه : او لياقت جانشينى خدا را دارد ، سجود و خضوع ملائكه حاكى از مقام والاى جانشين خدا در زمين است ، انسان داراى دو بعد است ، از لحاظ خاك و ماده يك موجود خاكى و از لحاظ خلافت از خدا و
نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي
حجر / 29 يك موجود بسيار عالى ، مسجود ملائكه و آشكار كنندهء اسرار نهفتهء خدا در جهان است .
به هر حال : ملائكه پس از صدور فرمان : « به آدم سجده كنيد » به جانشين