تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير احسن الحديث (فارسى) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١
بيان نقض عهد اللَّه است ، آنچه از نظام تكوين و تشريع كه خدا به مراعات آن دستور داده به وسيله فاسقان گسسته مىشود و فساد به راه مىافتد ، اين كار به ضرر فاسقان تمام مىشود آرى :
أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ
. 28 -
كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ
. . .
تُرْجَعُونَ
آنچه كافران و فاسقان انجام مىدهند نتيجه كفر به خدا و ناديده گرفتن نظامات زندگى است و اگر كسى به مراحل پنجگانهء اين آيه كه سه تا از آنها حسى و دو تاى ديگر يقينى است توجه كند از كافران نخواهد بود . مرحلهء اول
وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً
همهء انسانها از خاك و از مواد بيجان تشكيل يافته‌اند خواه انسان اولى باشد يا انسانهاى فعلى كه بالاخره از مواد و خوراكيهاى بيجان تركيب شده‌اند ، يك فرد پيش از آنكه از مادر متولد گردد به صورت مواد بيجان در جهان از اول وجود داشته است اين همان مرحلهء
كُنْتُمْ أَمْواتاً
است مرحلهء دوم
« فَأَحْياكُمْ »
كه به صورت سلول زنده وارد رحم مادر شده و متولد گشته و به حيات ادامه مىدهد . مرحلهء سوم
« ثُمَّ يُمِيتُكُمْ »
كه وفات يافته وارد قبر مىگردد و خاك گرديده به اصل خود مبدل مىشود اين سه مرحله حسى و غير قابل انكار است . مرحلهء چهارم
« ثُمَّ يُحْيِيكُمْ »
كه زندگى آخرت است ، مرحلهء پنجم
« ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ »
كه ورود به زندگى بهشتى يا جهنمى است . در چهار مرحلهء اول انسان مسلوب الاختيار است و بايد به نظام جهان كه همان مشيت خدايى است تن در دهد واحدى را از آن گريزى نيست ولى مرحله پنجم در اختيار اوست مىتواند رجوع به اللَّه به سوى بهشت يا آتش باشد انسان با اندك انصاف و تأمل مىتواند به اين آيه تسليم شود . به هر حال اين آيه استدلال است بر
« اعْبُدُوا رَبَّكُمُ »
كه در آيات قبلى