نكتهها
اعجاز قرآن :
معنى اعجاز قرآن آن است كه : بشر از آوردن نظير آن عاجز و ناتوان است . قرآن مجيد از روز اول براى خود حريف و مبارز خواسته و به جهانيان اعلام كرده كه : هر كه مىگويد اين قرآن ساخته خدا نيست ، نظير آن را بياورد .
آيات ، گاهى نظر به همه قرآن دارد و مىگويد :
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً
اسراء / 88 در اينجا مىگويد : جن و انس از آوردن مانند اين قرآن ناتوانند .
در جاى ديگر آمده :
أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُ
. . .
فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ إِنْ كانُوا صادِقِينَ
طور / 34 اگر مىگويند از جانب خود گفته است . . . پس نظير آن را بياورند .
در بعضى از آيات مىگويد : اگر مىگويند : اين افتراء است پس ده سوره نظير آن را بياورند :
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ
. . .
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ . . .
هود / 13 و 14 .
و گاهى قدم بالاتر گذاشته و مىگويد : فقط يك سوره نظير آن را بياوريد چنان كه در آيه ما نحن فيه و در :
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ . . .
يونس / 38 اما دربارهء يك آيه مبارزه طلبى و تحدى نكرده است .
جمله
فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ
نشان مىدهد كه خدا علم قرآنسازى را ببشر نداده است . نگارنده در قاموس قرآن ماده « قرء - قرآن » تحت عنوان « اعجاز قرآن » بطور مفصل بحث كردهام ، در اينجا بطور خلاصه مىگويم :
نظر عمدهء قرآن در اعجاز ، دو چيز است يكى اسلوب خاص با حفظ معانى ، ديگرى نبودن اختلاف و تغيير در آن ، توضيح اينكه :
اين اسلوب خاص از بشر ساخته نيست و اگر بشر در آوردن نظير قرآن