پس لازم است با مال طيب و پسنديده طالب رضاى خدا باشيد .
اما جملهء :
وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ
ممكن است تأكيد و توضيح « . . . لانفسكم » باشد يعنى : مال انفاق شده بطور كامل به صورت پاداش دنيوى و اخروى به شما پس داده مىشود و شايد اشاره به
« الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ »
باشد يعنى وعدهء شيطان بى خود است ، كه انفاق امروز ، فردا به صورت پاداش به خود شما برمىگردد . « ظلم » در لغت به معنى ناقص كردن است « لا تظلمون » يعنى پاداشتان كم كرده نمىشود .
273 -
لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ
« 1 » .
اين آيه محلى از محلهاى انفاق را بيان مىكند ، در وقت نزول آيه عدهاى از مسلمانان بودند كه اهل مكه آنها را از مكه بيرون كرده و اموالشان را گرفته بودند و يا خود ترك كرده و به مدينه آمده بوده چنان كه در آيهء ديگر آمده :
لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ . . .
حشر / 8 ، آنها قادر به كار نبودند ، از طرف ديگر مردمان عفيف بودند ، از مردم به اصرار سؤال نمىكردند فقط از قيافهشان معلوم بود كه محتاجند از حضرت باقر - صلوات اللَّه عليه - نقل شده : آيه دربارهء اهل صفه نازل شد « 2 » طبرسى فرموده : آنها حدود چهار صد نفر بودند ، نه منزلى داشتند و نه اقوامى ، در موقع جنگ با مسلمانان ديگر به جهاد مىرفتند .
على هذا مراد از « احصروا » آنست كه كفار آنها را از اموال و ديارشان محصور و ممنوع كردهاند ، « فى سبيل اللَّه » يعنى : احصارشان در راه خدا و ايمان
هامش
( 1 ) - در مجمع البيان فرموده : للفقراء تقديرش « الصدقة للفقراء » است .
( 2 ) - صفه محل مسقفى بود در مسجد مدينه كه فقراء در آن زندگى مىكردند ، صفه به معنى خانهء تابستانى است .