در مرتبهء ثانى . « غرفة » مفعول « اغترف » است يعنى مگر آنكه با دست خود كفى آب برگيرد . البته اين آزمايش براى آن بود كه اخلاص و اطاعت آنها معلوم شود
فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ
نشان مىدهد كه نتيجهء آزمايش رضايتبخش نبوده است .
فَلَمَّا جاوَزَهُ هُوَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قالُوا لا طاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ
.
در اينجا بجاى « جنود » لفظ
« وَ الَّذِينَ آمَنُوا »
ذكر شده و آن نشان مىدهد كه طالوت آب خورندگان را اجازه عبور از نهر نداده است ، در مجمع البيان نقل شده كه طالوت ، آنها را برگردانيد و نگذاشت از نهر عبور كنند .
در اين صورت گويندهء
« لا طاقَةَ لَنَا »
آنها بودند كه از نهر با كف دست آب خوردند چنان كه از حضرت صادق - صلوات اللَّه عليه - نقل شده است ولى آنها كه اصلا آب نخوردند سخن آنها در ذيل آيه آمده است .
قالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ
.
اين قول آنان است كه اصلا از نهر آب نخوردند و ايمان قوى داشتند كه در جواب آنها گفتند بسيار شده كه گروهى اندك بخواست خدا بر گروه انبوه پيروز شدهاند كه خدا با استقامت كنندگان است مراد از ملاقات خدا ، رسيدن به ثواب خداست ، راجع به اينكه چرا « يظنون » آمده رجوع شود به آيهء 46 بقره لفظ « مع الصابرين » حاكى است كه كثرت مهم نيست بلكه استقامت مهم است .
250 -
وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
.
بروز به معنى ظهور و حاضر شدن در فضاى خالى است گويى قلبشان را به ظرفى تشبيه كرده و گفتهاند بر ما صبر فرو ريز كه افراغ ريختن شىء روان