اين راجع به كسى است كه شدت مرض يا اذيتى در سرش مجال نمىدهد تا رسيدن قربانى در احرام بماند ، اين شخص مىتواند از احرام خدا خارج شود به شرط آنكه در عوض بعدا سه روز روزه بگيرد يا شش نفر فقير را اطعام نمايد و يا يك گوسفند قربانى كند چنان كه از امامان اهل بيت عليهم السّلام نقل شده است .
فَإِذا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ
.
يعنى وقتى كه راجع به اتمام عمل به ايمنى رسيديد ، مرض يا دشمنى شما را مانع نشد هر كه با عمره به حج وارد شده يعنى حج تمتع آورده بايد آنچه مقدور باشد قربانى كند . در حج تمتع قربانى واجب است ، در دو حج ديگر نه ، مگر آنكه به وقت احرام قربانى را با خود برد .
فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ
.
اين راجع به كسى است كه قربانى پيدا نكند ، او سه روز در مراسم حج :
روز هفتم ، هشتم و نهم ذو الحجه را روزه مىگيرد ، و هفت روز نيز بعد از برگشتن به وطن خود ، ظاهرا مراد از « لم يجد » پول نداشتن باشد و شايد به نيافتن قربانى نيز شامل باشد
« تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ »
شايد براى آن باشد كه فقط اين نحو ( سه روز - هفت روز ) مورد نظر خدا است و نمىشود مثلا پنج روز و پنج روز گرفت . چنان كه از بعضى روايات استفاده مىشود .
به قولى آن براى تأكيد و به قولى اشاره به مستقل بودن هر دو حكم و به قولى ثواب كامل قربانى را دارد در مجمع فرموده قول اخير از امام باقر - صلوات اللَّه عليه - نيز نقل شده است .
ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ
.
لفظ « ذلك » اشاره است به
فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ
- « حاضرى »