سورهء فاتحة الكتاب در مكه نازل شده و هفت آيه است
نظرى به سوره مباركه
1 - بنا بر آنكه در مقدمهء تفسير گفتهايم اين سوره پنجمين سوره است كه در سال اول بعثت بعد از « المدثر » نازل گشته است .
2 - تعداد آيات آن بالاتفاق هفت آيه است با اين فرق كه اهل مكه و كوفه
بِسْمِ اللَّهِ . . .
را يك آيه شمرده و
صِراطَ الَّذِينَ . . .
تا آخر سوره را ، نيز يك آيه گفتهاند و آنها كه
بِسْمِ اللَّهِ . . .
را يك آيه نمىدانند
صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
را يك آيه دانستهاند ، آنهايى كه آن را شش يا هشت آيه گفتهاند اعتنايى به قولشان نيست اين سوره داراى بيست و هفت كلمه و صد و چهل حرف است .
« تفسير خازن » 3 - اين سوره در مكه نازل شده و از سورههاى مكى است ، بعضى گفتهاند :
در مدينه نازل گشته و به نظر بعضى دو دفعه نازل گرديده است يكى در مكه و ديگرى در مدينه . به مكى بودن آن از دو راه استدلال شده است . اول اينكه :
مراد از « سبع مثانى » در آيهء
وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ
حجر / 87 سورهء حمد است ، اين آيه بلاخلاف در مكه نازل شده است ، پس در وقت نزول سورهء حجر ، سورهء حمد نازل شده بود .
دوم - به ضرورت مسلمين نماز در مكه واجب گرديده است و در اسلام نماز بدون حمد نيست ، شيعه و اهل سنت اتفاق دارند بر اينكه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله