ابراهيم مىباشد . دينى كه دين توحيد و اعتدال است .
شما امت متوسط و معتدل هستيد نه مانند يهود و مشركان در طرف افراط و ماديت ، و نه همچون نصارى در ترك لذات جسمانى كه حتى مىگويند : عيسى ازدواج نكرد چون ازدواج پليد است ، شما بايد از هر جهت شايسته و سرمشق و نمونه براى ديگران باشيد .
لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ . . .
در مجمع البيان فرموده : شاهد را از آن شاهد گويند كه مطلب را بيان مىكند لذا شهادت را بينه گفتهاند يعنى بايد شما سرمشق و نمونهء جامعهء معتدل باشيد و رسول خدا بر شما سرمشق و حجت باشد پيداست كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله حجت و الگوى براى تربيت يافتگان اسلامى و آنها الگو و نمونه براى ديگران هستند . در آيهء ديگر آمده :
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ . . .
آل عمران / 110 .
ناگفته نماند : در بسيارى از روايات هست كه امامان صلوات اللَّه عليهم فرمودهاند : امت وسط مائيم . شهداء مائيم . رجوع شود به تفسير عياشى ، صافى .
برهان و اصول كافى باب « الأئمة شهداء اللَّه على خلقه » .
در اينجا دو مطلب هست : يكى اينكه شكى نيست ائمه صلوات اللَّه عليهم مصداق اولى و اكمل امت وسط و شهداء بودند ، همهء افراد امت نمىتوانند امت معتدل و حجت بر ديگران باشند قهرا منظور تربيت يافتگان واقعى مىباشند ، و مصداق كامل اين عده ائمه عليهم السّلام مىباشند ، روايات ظاهرا بيان مصداق نمودهاند چنان كه طبرسى در جواب اين سؤال كه همهء امت در وصف اعتدال نيستند فرموده :
هيچ عصرى پيدا نمىشود مگر آنكه جماعتى در اين صفت باشند .
ديگر آنكه ظاهر روايات آنست كه شاهد بودن امامان به معنى حجت و نمونه و سرمشق بودن آنهاست نه شاهد بر اعمال در قيامت . مثلا در مجمع البيان نقل كرده كه امام باقر عليه السّلام در بيان شاهد فرمود :
« الينا يرجع الغالى و بنا يلحق