باشد خود را آلوده بزخارف دنيا و هواهاى نفسانى و ملهيات و معاصى نكند بارش سبك مىشود فرداى قيامت خستگى و ناراحتى ندارد ، و هر چه خود را آلوده كند بارش سنگين و خستگى و ناراحتى دارد و بدتر از اين آنكه بار ديگران را هم بر خود بار كند كه ميفرمايد ،
وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ
عنكبوت آيه 14 . لذا ميفرمايد :
( يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ )
خطاب بجميع افراد انس است .
( إِنَّكَ كادِحٌ )
تو بار خود را سنگين كردهاى و خود را به زحمت انداختهاى و با اين بار گناه بسوى پروردگار خود به روى كه :
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
بقره آيه 156 ، و ميفرمايد :
وَ تَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ كُلٌّ إِلَيْنا راجِعُونَ
انبياء آيه 93 .
( إِلى رَبِّكَ )
كه مبعوث ميشوى و در محكمه سؤال و جواب مىآيى .
( كَدْحاً )
آن هم چه اندازه سنگينى كه طاقت فرسا است از عهدهء كوچكترين آنها بر نمىآيى چه رسد با اينهمه بار سنگين .
( فَمُلاقِيهِ )
خوشا به حال كسانى كه ملاقات كنند پروردگار خود را با ايمان كامل و اعمال صالحه و تقوى با صورت نورانى بشّاش و خرم ، و نامهء عملش بدست راست داده شده و در طرف راست صحراى محشر رفته ، و بدا به حال كسانى كه به حال كفر و شرك و ضلالت و اعمال سيئة با صورت سياه غمگين و محزون و نامهء عمل بدست چپ و در طرف چپ صحراى محشر با غل و زنجير آمده باشد .
[ سوره الانشقاق ( 84 ) : آيات 7 تا 9 ]
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ ( 7 ) فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً ( 8 ) وَ يَنْقَلِبُ إِلى أَهْلِهِ مَسْرُوراً ( 9 )
پس اما كسى كه داده شود كتاب او بدست راست او پس زود باشد كه محاسبه شود به حساب كمى و برگردد بسوى اهل خود خوشحال و خرسند .
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ
چند طايفه هستند : 1 - مؤمنينى كه در كتاب آنها و نامهء عملشان معصيت نوشته نشده يا اصلا معصيتى از آنها صادر نشده يا اگر صادر شده موفق بتوبه شدهاند يا باعمال حسنه سيئات آنها از بين رفته كه ميفرمايد :
إِنَّ