براى خدا شريك قرار داده چه شرك ذاتى مثل ابن كمونه كه گفت :
هويتان به تمام الذات قد * خالفتا بابن كمونة استند
و چه شرك صفاتى مثل كسانى كه از عامه عمياء قائل بصفات زايده بر ذات هستند ، و چه شرك افعالى مثل كسانى كه قائل بيزدان و اهريمن خالق خيرات و شرور هستند ، و چه شرك عبادتى مثل بت پرست ، گاو پرست ، گوساله پرست ، آفتاب پرست ، ماه پرست ستاره پرست ملك پرست عيسى پرست آتش پرست و غير اينها ، و چه شرك نظرى كه امور را مستند باسباب ميداند ، و از كسانى كه در حق انبياء تفصيل قائلند ببعض آنها ايمان دارند و ببعضى كافر هستند كه ميفرمايد :
يَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْضٍ
نساء آيهء 149 . مثل يهود و نصارى ، و كسانى كه بدعت در دين ميگذارند ، و كسانى كه منكر بعض ضروريات ميشوند ، و ملحق بكفاراند اهل ضلالت در امر معاد جسمانى يا در امر امامت ائمهء هدى يا در شئونات آنها يا توهين بمقدسات دين و اشباه اينها ، بعضى از كفار كه بدون تقصير هستند مثل مجانين و بلها و غير بالغين معاف هستند .
بِرَبِّهِمْ
تمام كافر به خدا هستند زيرا اگر يك فرمايش او را انكار كنند به او كافر شدند .
عَذابُ جَهَنَّمَ
و لام للذين لام اختصاص است كه عذاب جهنم مختص به آنها است و اين آيه وارد در مورد افراد انس است ولى بنص آيات قرآنى كفار جن هم مشمول مىشود .
وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ
تعبير بمصير بمعنى بازگشت يعنى همين نحوى كه در دنيا آمدند از دنيا ميروند :
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
.
[ سوره الملك ( 67 ) : آيه 7 ]
إِذا أُلْقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقاً وَ هِيَ تَفُورُ ( 7 )
زمانى كه اين كفار را مياندازند در جهنم ميشنوند از براى جهنم شهيق كه صداى حمار است و آن جهنم نعره مىزند .
إِذا أُلْقُوا فِيها
اهل جهنم كه به اختيار خود و بپاى خود كه در جهنم نميروند ملائكه عذاب آنها را ميگيرند و در جهنم مياندازند چنانچه ميفرمايد :
خُذُوهُ