و مخفى نيست عالم بما في الضمير بندگان است نفاق منافق را ميداند كفر كافر را خبر دارد ايمان مؤمن را دانا است آن هم علم ذاتى در ازل ميدانست آنچه در ابد واقع مىشود .
و در ابد ميداند آنچه در ازل واقع شده آن هم عين ذات است غير محدود نه اول دارد و نه آخر .
إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ
[ سوره الملك ( 67 ) : آيه 14 ]
أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ( 14 )
آيا نميداند آنچه را كه خلق فرموده و او است نازك كار و دقيق و خبير :
وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً
طلاق آيهء 12 .
إِنَّ اللَّهَ لا يَخْفى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ
آل عمران آيهء 5 .
وَ ما يَخْفى عَلَى اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ
ابراهيم آيهء 38 .
لا يَخْفى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ
غافر آيهء 16 .
إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَ ما يَخْفى
اعلى آيهء 7 .
و غير اينها .
أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ
استفهام انكارى است يعنى البته ميداند آنچه را خلق فرموده خداوند قلب را مركز خطورات قرار داده .
وَ هُوَ اللَّطِيفُ
لطيف در مخلوقات مقابل ضخيم است بمعنى نازك مىگويى هواى لطيف مقابل هواى كثيف ، پارچه لطيف مقابل ضخيم و اما اطلاق بر خدا در امر خلقت بمعنى نازك كارى است مخلوقاتى دارد كه به چشم نميآيد و ميزايد و بچه خود را تربيت مىكند .
تنبيه : ايمان بغيب هم ذى مراتب است - مرتبهء اولى : علم و يقين بقيامت و حشر و حساب و بهشت و جهنم و ساير امور اعتقاديه از توحيد و عدل نبوت امامت و آنچه مدخليت در ايمان دارد از ضروريات دين و مذهب . مرتبهء ثانيه : اينكه هميشه متذكر باشد و غفلت نكند و به ياد روز جزاء باشد . و مرتبهء ثالثه : آنكه در قلب مكشوف باشد كه به چشم قلب ببيند و به گوش قلب بشنود و حاضر نزد خود باشد چه نسبت بامور گذشته كانه الان پاى منبر پيغمبر نشسته و فرمايشات او را استماع مىكند و حضور ائمه اطهار مشرف است و بيانات آنها را درك مىكند ، و الان در صحراى قيامت است و پاى حساب