مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
- آل عمران آيهء 52 همين نحوى كه خدا آدم و حوا را بدون پدر و مادر از خاك بيافريد عيسى را هم بدون پدر از مريم آورد .
[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيه 60 ]
وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْكُمْ مَلائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ ( 60 )
و بر فرض اگر مىخواستيم و حكمت اقتضاء مىكرد هر آينه جعل مىكرديم از شما ملائكه در زمين جانشينان .
اين آيه را دو نحوه تفسير كردند : يكى آنكه اگر مىخواستيم شما را از بين مىبرديم و بجاى شما ملائكه مىفرستاديم روى زمين عبادت كنند جايگير شما شوند . ديگر آنكه اگر مىخواستيم شما بنى آدم را ملائكه قرار مىداديم و قلب ماهيت مىكرديم و در زمين جايگير مىكرديم . و هر دو تفسير به نظر بعيد مىآيد زيرا اگر معناى اول باشد مناسب اين بود بفرمايد « لجعلنا الملائكة عوضا و بدلا عنكم » و كلمهء « منكم » منافى با اين معنا است و اگر معنى دوم باشد مناسب اين بود بفرمايد
لَجَعَلْنا مِنْكُمْ
و آنچه به نظر مىآيد و اللَّه العالم اينكه :
وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْكُمْ مَلائِكَةً
يعنى از شما بنى آدم ملائكه قرار مىداديم يعنى از بنى آدم ملائكه خلق مىكرديم و قلب ماهيت مىكرديم خداوندى كه قدرت دارد به آتش بفرمايد
يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ
انبياء آيهء 69 - قدرت دارد از خاك آدم خلق كند ، از نطفه انسان خلق كند ، عصا را افعى و اژدها كند قدرت دارد از انسان ملك خلق كند .
فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ
در زمين جايگير شود . خلف اين است كه چيزى جايگير چيز ديگرى باشد و از همين باب است خليفه كه جاى پيغمبر بنشيند و اولاد و احفاد جاى آباء و اجداد كه مىفرمايد
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ
- اعراف آيهء 168 - و خليفة اللَّه در وجوب اطاعت و ولايت بر عباد اللَّه لكن تعبير به لو امتناعيه فرمود كه اين بر خلاف حكمت و صلاح است و محالست از خداوند صادر شود .
[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيه 61 ]
وَ إِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسَّاعَةِ فَلا تَمْتَرُنَّ بِها وَ اتَّبِعُونِ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ( 61 )
و بدرستى كه او هر آينه علم است از براى ساعت كه قيامت باشد پس شك نياوريد به آن قيامت و متابعت كنيد مرا اين است صراط مستقيم راه راست .