[ سوره الحديد ( 57 ) : آيه 29 ]
لِئَلاَّ يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ أَلاَّ يَقْدِرُونَ عَلى شَيْءٍ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ أَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ( 29 )
براى اينكه معلوم نباشد بر اهل كتاب و اينكه قدرت ندارند بر شيء از فضل الهى و اينكه فضل بدست خداى متعال است به هر كه بخواهد مىدهد و خداوند متعال صاحب فضل عظيم است .
لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ
نوع مفسّرين گفتند : لاء در لئلا زائده است و معنى « لان يعلم اهل الكتاب » بوده و ما مكرر گفتهايم كه حرف زائد در قرآن نيست و معنى اينست كه اهل كتاب مثل يهود و نصارى مدّعى بودند كه ما مشمول فضل الهى هستم چنانچه مىفرمايد :
وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ
الايه مائدهء آيهء 21 خداوند اين آيات را نازل فرمود كه مشمول فضل الهى ايمان به خدا و رسولان خدا و تقواى از معاصى الهيست تا اين دعوى اينها باطل باشد و اين علم كه ادّعا مىكنند زائل شود چنانچه در همان آيه فرمود :
فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ
.
أَلَّا يَقْدِرُونَ عَلى شَيْءٍ
اين جملهء مستقله است نه خبر جملهء قبل و اينكه قدرت بر شيء ندارند چون عقيدهء آنها اينست كه خداوند پس از خلقت در شش روز از يكشنبه تا جمعه شنبه را تعطيل كرده و كنار رفت و كليّهء امور در تحت قدرت آنها است و تفويض به آنها شده اين دعوى هم باطل است و اينها قدرت بر شيء ندارند و اختيار آنها تا مقرون به مشيّت خدا نباشد انجام نمىگيرد و بر هيچ امرى قدرت و استقلال ندارند .
مِنْ فَضْلِ اللَّهِ
تفضلات الهى چه در دنيا و چه در آخرت تحت اراده و مشيّت او است بهر كه هر چه صلاح بداند تفضّل مىكند .
وَ أَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ
.
شعر
مهندسى كه به كل نكهت و به كلّ جان داد * بهر كه هر چه سزاوار حكمت است آن داد
وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
فقط قابليّت مىخواهد و قابليّت تفضلات آخرتى