را ساقى او قرار داده ديگر سلسبيل كه مىفرمايد :
وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا
دهر آيهء 17 و 18 ديگر معين مىفرمايد
يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ بِأَكْوابٍ وَ أَبارِيقَ وَ كَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ
واقعه آيهء 17 و 18 ديگر تسنيم مىفرمايد
يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ خِتامُهُ مِسْكٌ وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ
مطفّفين آيهء 25 الى 28 .
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 52 تا 53 ]
فِيهِما مِنْ كُلِّ فاكِهَةٍ زَوْجانِ ( 52 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 53 )
در اين دو جنّت از هر قسم ميوهها دو نحوه است بعضى گفتند مراد رطب و يابس است كه هر دو قسم در طعم و عطر شبيه يكديگرند و بعضى گفتند مراد فواكه معروفهء در دنيا و شبيه آنها كه در دنيا نبوده .
اقول : مفاد آيهء شريفه اينكه هر ميوهء بهشت دو نحوه است در اسم يك اسم است و لكن در طعم و بو و ساير خصوصيّاتش مختلف است .
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 54 تا 55 ]
مُتَّكِئِينَ عَلى فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَ جَنَى الْجَنَّتَيْنِ دانٍ ( 54 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 55 )
تكيه مىدهند بر فرشهايى كه آستر آنها از استبرق است و چيده مىشود ميوههاى اين دو بهشت در نزديكى .
مُتَّكِئِينَ
در حالى كه مثل سلاطين كه بر اريكهء سلطنت تكيه مىدهند
عَلى فُرُشٍ
جمع فرش اطلاق بر فرش زير پا و بر فراش كه تعبير به رختخواب مىكنيم و بر مخدّه كه تكيه مىدهند و بر متكا كه سر روى او مىگذارند مىكند .
بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ
آستر اين فرش از استبرق است كه گفتند ديباج غليظ است و البتّه رويهء آن عالىتر است چون هر چيزى ظهارهء او عالىتر از بطانه است غير از انسان كه بايد باطن او بهتر از ظاهر باشد
وَ جَنَى الْجَنَّتَيْنِ دانٍ
گفتند ميوههاى بهشتى كه به اغصان اشجار هست خود نزديك دهان مؤمن مىآيد و مىگويد اى مؤمن مرا تناول نما بدون اينكه احتياج به برخاستن و چيدن و در دهان گذاردن باشد .
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 56 تا 57 ]
فِيهِنَّ قاصِراتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ ( 56 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 57 )