فَإِنَّا أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ سَعِيراً
معلوم مىشود كه مجرد عدم ايمان كفر است و لو ظاهر مسلمان باشد و سعير آتش افروخته است .
[ سوره الفتح ( 48 ) : آيه 14 ]
وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً ( 14 )
و مختص به خدا است ملكيت آسمانها و زمين ميآمرزد هر كه را كه مشيتش تعلق گرفته و عذاب مىكند هر كه را كه اراده كند و هست خدا آمرزنده مهربان .
وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
ملكيت ذاتيهء حقهء حقيقيه اختصاص به او دارد نسبت به تمام موجودات سماويه و أرضيه و تمام در تحت اختيار او هستند احدى را نميرسد كه بتواند در مقابل قدرت او عرض اندام كند و جلوگيرى نمايد .
يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ
و بر حسب وعدهء او مؤمن مشمول مغفرت او مىشود .
وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ
غير مؤمن هر كه باشد اگر از روى تقصير باشد نه قصور مورد عذاب او مىشود .
وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً
لكن قابليت شرط است كه قابل رحمت و مغفرت باشد از طرف فاعل نقصى نيست هر چه هست از طرف قابل است .
هر چه هست از قامت ناساز بى اندام ماست * ور نه تشريف تو بر بالاى كس كوتاه نيست
[ سوره الفتح ( 48 ) : آيه 15 ]
سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلى مَغانِمَ لِتَأْخُذُوها ذَرُونا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلاَّ قَلِيلاً ( 15 )
زود باشد كه ميگويند كسانى كه تخلف كردند و تقاعد نمودند و نيامدند براى جنگ احزاب و موقعى كه حضرت عازم مكه شد اينها هم تقاعد كردند كه شرحش ميآيد و حضرت در حديبيه كه نزديك مكه بود بيعت گرفت چنانچه شرحش گذشت خداوند خبر ميدهد كه شما موقعى كه فتح خيبر گرديد بنى قريظه را هلاك كرديد و غنائم آنها را بدست آورديد اين منافقين كه تخلف كردند ميگويند : بگذاريد ما هم با شما شركت كنيم در غنائم آنها ميخواهند كلام خدا را تغيير دهند . بفرما شما هرگز متابعت نميكنيد خداوند قبلا خبر داده پس ميگويند : شما از راه حسد ما را منع ميكنيد بلكه اينها نميفهمند مگر قليلى .