وَ فَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمِينَ
نظر به اين كه مسلم است كه پيغمبر خاتم ( ص ) و اوصياء طيبين او و دين و شريعت او و كتاب او و امت مرحومه او و ساير شئونات او ، و اعطاء مقام شفاعت كبرى و ساير تفضلات الهى افضل و اكمل و اتمّ بر تمامى انبياء و اوصياء انبياء و امم آنها و دين و شريعت و صحف و كتب آنها بوده لذا بعضى از مفسرين گفتند : مراد عالمين زمان خود آنها است كه دورهء بنى اسرائيل باشد ، و بعضى گفتند : مراد افضليت از كثرت انبياء در آنها است و اين دو وجه به نظر ما تمام نيست زيرا العالمين جمع محلى بالف و لام افاده عموم دارد و كلمهء فضلناهم اطلاق دارد تمام جهات فضيلت را شامل مىشود لكن عمومات كتاب و مطلقات آن ظهور در عموم و اطلاق دارد و نصّ نيست كه قابل تخصيص و تقييد نباشد و در مقام خود گفتهايم كه قابل تخصيص و تقييد هست به مخصص و مقيد معتبر از خبر متواتر و يقينى الصدور و دليل قطعى عقلى و نقل معتبر ، و چون بنصّ قرآن و ضرورت دين و برهان عقلى و اخبار متواترة و قطعى الصدور و اخبار معتبره ثابت شده كه پيغمبر اسلام و اوصياء او و امت او و كتاب او و دين او افضل من جميع الجهات هستند ما عموم العالمين و اطلاق فضلناهم را را تخصيص و تقييد ميكنيم و محتاج بتأويل نيستيم ، هذا ما عندنا .
[ سوره الجاثية ( 45 ) : آيه 17 ]
وَ آتَيْناهُمْ بَيِّناتٍ مِنَ الْأَمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلاَّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ( 17 )
و داديم به آنها بينات معجزات صادره از انبياء از امر الهى پس مختلف نشدند مگر بعد از آن كه آمد آنها را علم از روى بغى و تجاوز و عدوان محققا پروردگار تو حكم ميفرمايد بين آنها روز قيامت در آنچه بودند كه در او اختلاف ميكردند .
اين بنى اسرائيل پس از اين همه تفضلات و مراحم و عنايات چه اندازه طغيان و مخالفت و كفر و عناد ورزيدند ، اما انبياء را :
فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ
بقره ، آيهء 82 . و اما كتاب را عقب سر انداختند :
نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ كِتابَ اللَّهِ وَراءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لا يَعْلَمُونَ
بقره ، آيهء 95 . و اما معجزات بينات را حمل به سحر كردند . و بالجمله از بعد از زمان يوسف تا زمان