ساير تسبيحات و معناى تسبيح تنزيه و تقديس حضرت ربوبيست از كليّهء عيوب و نواقص و احتياجات ذاتا و صفة و فعلا .
خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها
تمام جن و انس و نباتات و حيوانات و معادن و آنچه در تخوم ارض ، و در قعر درياها است نر و ماده قرار داده به اشكال مختلفه و رنگهاى متعدّده و طعمهاى متفرّقه و خواص متفاوته .
مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ
كه در اخبار دارد نطفهء نر جزو گرد هوا مىشود بتوسّط باران بر ماده مىنشيند و ميوه و ثمره از آن بيرون مىآيد .
وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
كه دارد در نطفهء انسان و حيوانات سلولهايى هست كه هر كدام اقتضاى يك اولاد دارد و اينها يكديگر را ميخورند تا باقى ماند يكى يا دو يا چند كه بسا بعض حيوانات چندين اولاد زايش ميكنند مثل سگ و گربه و در تخوم و حبوب نطفه قرار ميگيرد و به ثمر ميرسد .
وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ
در اخبار دارد آنچه در تخوم ارض است و آنچه در قعر درياها است حتّى دارد صدف دهن باز مىكند و نطفه توسّط باران در دهان آن ريخته مىشود و مرواريد ميگردد حتّى در كوهها نر و ماده آنها تماس ميگيرد معادن از آنها استخراج مىشود حتّى آبها بسا به ملاقات يكديگر توليد بعض مياه ميكنند .
[ سوره يس ( 36 ) : آيه 37 ]
وَ آيَةٌ لَهُمُ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ ( 37 )
و يكى ديگر از آيات الهى براى آنها شب است كه بيرون مىآوريم از او روز را يعنى چون روز خارج مىشود و شب مىشود پس در اين هنگام آنها در تاريكى مىافتند .
مكرر گفته شده كه كره زمين يك حركت وضعى دارد دور خود در يك شبانه روز ميچرخد و هميشه نصف سطح كرهء زمين مقابل خورشيد است اين قسمت مقابل تشكيل روز ميدهد و آن قسمت ديگر تشكيل شب ميدهد و اگر اين حركت را نداشت هميشه آن قسمت مقابل روز بود و قسمت مخالف شب و در هيچكدام زندگانى ميسر نبود چنانچه در ارض تسعين شش ماه روز است و شش ماه شب و دورهء سال يك شبانه روز است و هيچ ممكن نيست در آنجا زندگى كردن و امّا زيادتى روز و شب براى