ايس ) ولى قابليت افاضهء جميع كمالات را داشت خداوند در همان عالم نورانيت جميع كمالات را بوجود مقدس او افاضه فرموده قبل از افاضهء او هيچ نداشت چنانچه در اخبار داريم كه فرمود
( سبحنا و سبحت الملائكة و هللنا و هللت الملائكة - الحديث ) .
وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا
ظاهرا مرجع ضمير جعلناه قرآن است كه ميفرمايد
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ
- اسراء آيهء 9 - و مراد من نشاء كسانى هستند كه قابل هدايت باشند كه قساوت قلوب آنها را نگرفته باشد و كبر و نخوت و هواى نفسانى چشم قلب آنها را كور نكرده باشد و گوش قلب آنها باز باشد البته حجج الهيّه و آيات بينات در آنها اثر ميگذارد و نور ايمان تابش مىكند و به شرف اسلام مشرّف ميشوند و به اين آيات قرآنى هدايت ميشوند .
وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
صراط مستقيم صراطى است كه هيچ گونه اعوجاجى در آن نباشد نه از طرف افراط و نه از طرف تفريط چه در عقائد باشد كه نه غلوّ كنند در حق انبياء مثل نصارى در حق مسيح و يهود در حق عزير و نه بدعتى در دين گذارند و نه گرفتار شبهات سوفسطائيه شده باشند و نه در طرف تفريط كه ضروريات دين را منكر شوند و نسبت بمعرفت الهيّه و شئونات انبياء و ائمهء هدى و خصوصيات معاد كوتاهى كنند و چه در اخلاق و حد افراطش كبر و نخوت و عجب و اسراف و تبذير و تضييع مال و غير اينها و چه در حدّ تفريط ذلت و خفت و يأس من روح اللَّه و قنوط و بخل و چه در امور دنيويه نه غرق دنيا و نه