هدايت افتادهاند و قساوت قلب آنها را فرو گرفته .
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ * نرود ميخ آهنين بر سنگ
بلكه در قرآن ميفرمايد از سنگ هم سختتر است
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهارُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
- بقره آيهء 69 - خداوند ميفرمايد كه ما تو را نفرستاديم كه الا و لا بد اينها را مؤمن و موحد كنى فقط وظيفهء تو تبليغ است :
إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلاغُ
.
وَ إِنَّا إِذا أَذَقْنَا الْإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً
از توسعهء رزق و ازدياد مال و طول عمر و صحت مزاج و نزول غيث و انبات حبوبات و فواكه و كثرت انعام و ارتفاع جاه و رتبه و ساير تفضّلات .
فَرِحَ بِها
چنان مسرور و مغرور ميشوند و خدا و دين را فراموش ميكنند و تمام علاقهء آنها به دنيا مىشود و دلبستگى به آن پيدا ميكنند و شكر اين نعم الهى را نميكنند و قدردان نميشوند .
وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ
بلائى به آنها متوجه شد و مصيبتى بر آنها وارد شد كه منشأ آن .
بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ
از ظلم و فسق و فجور و طغيان و سركشى كه ميفرمايد :
وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ
- همين سوره آيهء 29 شرحش گذشت .
فَإِنَّ الْإِنْسانَ كَفُورٌ
كفران نعمت مىكند هزارها نعمتهاى ، الهى را فراموش مىكند و به يك مصيبت آن هم بواسطهء عمل سوء خود داد و فريادش بلند مىشود انسان اگر در منتها درجهء شدت باشد اگر فكر