وَ جادَلُوا بِالْباطِلِ
باطل خود را از شرك و كفر و فواحش و معاصى را و ضلالات را اثبات ميكردند و ادله بر آنها اقامه مينمودند كه تقليد آباء و اجداد خود را مينمائيم و خداوند ما را باينها امر كرده و به اينها ما تقرب پيدا ميكنيم و اينها شفعاء ما هستند و غير اينها از مزخرفات .
لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ
كه توحيد و رسالت انبياء و معجزات آنها را باطل كنند و از بين ببرند .
فَأَخَذْتُهُمْ
اخذ الهى بسيار سخت است اما در دنيا ببلاهاى گوناگون هلاك فرمود مثل غرق و باد و صيحه و خسف و امطار حجاره و صاعقه و اما در آخرت عذاب اليم و عقاب عظيم و انتقام مهين .
فَكَيْفَ كانَ عِقابِ
چه طعمى داشت و چه لذّتى بردند و چه بهرهاى بر داشتند .
[ سوره غافر ( 40 ) : آيه 6 ]
وَ كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ ( 6 )
و همين نحوى كه با كفّار امم سابقه رفتار كرديم ثابت و محقّق شده كلمه و تقدير پروردگار تو بر كسانى كه كافر شدند محقّقا آنها اصحاب آتش هستند .
وَ كَذلِكَ
يعنى همين نحوى كه با كفّار امم سابقه رفتار كرديم از غرق و خسف و صيحه و صاعقه و امطار حجاره و بلاهاى گوناگون رفتار مىكنيم با كفّار اين امّة
حَقَّتْ
يعنى ثابت و محقّق شده .
كَلِمَةُ رَبِّكَ
كلمهء كن كه بمجرّد ارادهء حق آنا و فورا تحقّق پيدا مىكند .
عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا
تا دامنهء قيامت و ملحق بكفّار هستند اهل ضلالت بلكه در باطن همانها هستند و لو در ظاهر بعض احكام اسلام بر آنها جارى شود از طهارت بدن و حمل فعل بر صحّت و حقن دم و جواز ازدواج و دفن و غسل و امثال اينها و لكن در قيمة .
أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ
از آتش جدايى پيدا نميكنند كه معنى خلود است .
[ سوره غافر ( 40 ) : آيه 7 ]
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَ قِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ ( 7 )