الْأَغْلالُ فِي أَعْناقِهِمْ وَ السَّلاسِلُ يُسْحَبُونَ فِي الْحَمِيمِ
مؤمن آيهء 73 .
إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً
يعنى فوج فوج دسته دسته زيرا كفار يك مسلك نبودند هر دسته يك طريقه داشتند از طبيعى و اقسام شرك و اقسام كفر حتى مرتد و منكر ضرورى كه بسا هزار فرقه ميشوند و هر فرقه يك نوع از عذاب دارند .
حَتَّى إِذا جاؤُها
تا موقعى كه ميرسانند آنها را نزديك جهنم .
فُتِحَتْ أَبْوابُها
درهاى جهنم باز مىشود كه هفت در دارد از هر درى يك قسمت آنها را وارد ميكنند كه ميفرمايد
لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ
حجر آيهء 44 .
وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها
خزان جهنم ملائكهء موكلين به عذاب هستند كه در دست آنها تازيانههاى آتشى و عمودهاى آتشى هست از روى سخريه و استهزاء به آنها ميگويند
أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ
آدم ، شيث ، ادريس ، نوح ، هود ، صالح ، ابراهيم لوط ، شعيب ، موسى ، عيسى ، محمد و ساير رسل
يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ
از دلائل و براهين و معجزات و بيان احكام و مواعظ و نصايح و بشارات
وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا
و بترسانند شما را از همچه روزى كه مهمترين وظائف رسل انذار است .
قالُوا بَلى
كفار در جواب خزنه گفتند بلى آمدند و بيان كردند و انذار نمودند و لكن بواسطهء قساوت قلب و كفر و نخوت و هزار عيب ديگر ثابت و محقق كرد عذاب را بر كافرين
وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ
.
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيه 72 ]
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ( 72 )
به آنها گفته مىشود كه داخل شويد از درهاى جهنم مخلديد در آن جهنم ديگر بيرون نمىآئيد از آن ابد الابدين پس بسيار بد جائيست جايگاه تكبر كنندگان .
قِيلَ
قائل همان خزنهء جهنم هستند يا ملائكهء عذاب كه آنها را سوق