برابر شود و هر آينه فداء دهند كه از عقوبت ظلم نجات پيدا كنند و از بدى عذاب روز قيامت خلاص شوند قبول و پذيرفته نميشود و ظاهر مىشود از براى آنها از جانب خداى متعال عذابى كه نبودند گمان ميكردند و باور نميكردند .
وَ لَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا
لو امتناعيه است زيرا احدى فرداى قيامت مالك شيئى نيست به مجرد موت آنچه مالك بودند از آنها سلب مىشود مثل روزى كه از مادر متولد شدند كه مىفرمايد
وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ تَرَكْتُمْ ما خَوَّلْناكُمْ وَراءَ ظُهُورِكُمْ
انعام آيهء 94 و بر فرض محال اگر براى كسانى كه ظلم كردند شامل تمام اهل عذاب مىشود زيرا اطلاق ظالم بر تمام آنها صحيح است يا ظالم بنفس بودند كه خود را در معرض عذاب انداختند يا ظالم به غير بانبياء و اولياء و مؤمنين حتى ظلم بحيوانات صدق ظالم مىكند چه ظلم جانى يا بدنى يا مالى يا عرضى كه از امير المؤمنين است كه على حاضر نيست يك دانه از دهان مورچه بگيرد و خداوند هم ميفرمايد
إِنَّا أَعْتَدْنا لِلظَّالِمِينَ ناراً أَحاطَ بِهِمْ سُرادِقُها وَ إِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرابُ وَ ساءَتْ مُرْتَفَقاً
كهف آيهء 28 و يا ظالم بدين كه اشد انحاء ظلم است .
وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً
بر فرض مالك جميع كرهء زمين باشد از نفوس و حيوانات و انهار و جنات و جواهرات و معادن و مساكن .
وَ مِثْلَهُ مَعَهُ
يك كرهء زمين ديگر باشد آن را هم مالك شوند خود انسان سيرى ندارد حتى ميگويد « فريدون بملك جهان نيم سير » كه گفتند پس از آنكه كرهء زمين را تصرف كرد آرزو كرد كه اى كاش كرهء ديگرى بود آن را هم اشغال ميكرديم چنانچه امروز هم به خيال تصرف در كرهء ماه و مريخ افتادهاند .
لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ
خبرش محذوف است لوضوحه يعنى ما تقبّل منهم قبول نميشود كه ميفرمايد
فَالْيَوْمَ لا يُؤْخَذُ مِنْكُمْ فِدْيَةٌ وَ لا مِنَ -