براى اخذ حقايق و كشف امور كه گفتيم قلب انسان بمنزلهء خانه و حجرهايست كه در او آينهء عقل خداوند قرار داده كه در آن آينه حقايق ديده مىشود و لكن شرائطى دارد اول چشم قلب كور نباشد دوم چراغ علم در او روشن باشد سوم روى چشم بسته نباشد چهارم روى آينهء عقل پوشيده نباشد قساوت و كبر و نخوت و عناد چشم عقل را كور مىكند و جهل چراغ علم را خاموش مىكند و هواى نفس روى چشم را ميبندد و معاصى صفحهء آينهء عقل را سياه مىكند و ميپوشاند و كسانى كه شرح صدر دارند خالى از اين موانع است به خوبى و به سهولت قبول اسلام ميكنند .
فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ
خداوند نور علم و ايمان را در قلبش افاضه ميفرمايد كه
« العلم نور يقذفه اللَّه فى قلب من يشاء » .
فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ
چون چشم قلب بواسطهء قساوت كور است اگر هزار چراغ روشن باشد و چشم بسته نباشد و روى آينهء قلب باز باشد هيچ نميبيند و درك نميكند و قابل علاج هم نيست موانع ديگر ممكن العلاج است چراغ علم را تحصيل كند روى چشم را باز كند و صفحهء آينه را پاك كند ولى كورى را نميتوان رفع كرد پس ويل براى اينها است كه هيچ به ياد خدا نميافتند .
أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
ضلالتى كه هيچگونه قابل هدايت نيست .
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيه 23 ]
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ ( 23 )
خداوند متعال نازل فرمود بهترين حديث را كتابى كه شبيه است بعض آن با بعض ديگر در حسن و بيان و جودة لفظ و فصاحت و بلاغت كلام دوبدو ميلرزاند جلود كسانى كه خوف و خشيت الهى پروردگار خود را دارند پس از آن نرم مىكند ابدان و قلوب آنها را بسوى ذكر الهى اينست هدايت خداوند متعال هدايت ميفرمايد به اين كتاب هر كرا بخواهد كه قابل هدايت باشد و كسى را