گفتند بمعنى نافع است ، بعضى گفتند بمعنى محمود است ، بعضى گفتند خوش طعم و لذيذ است ، بعضى گفتند مراد انسان است كه اگر سعادتمند شد كريم است و اگر اهل شقاوت شد لئيم است و بالجمله تمام موافق حكمت و مصلحت است و بجا و به موقع و داراى نفع يا دافع ضرر است .
تنبيه : تعبير به ارض براى اينكه ملائكه نر و ماده ندارند و توليد و تناسل در آنها نيست اگر چه حكماء گفتند « كل ممكن زوج تركيبى » . غاية الامر مركبات سه قسم است : تركيب خارجى ، تركيب ذهنى ، تركيب عقلى . اما تركيب خارجى در اجسام از نباتات و جمادات و حيوانات و انسان ، اما تركيب ذهنى در انواع و اجناس كه مركب از جنس و فصل است . و اما تركيب عقلى در مجردات كه مركب از وجود و ماهيت است ، فقط بسيط من جميع الجهات ذات اقدس ربوبى است كه صرف الوجود و بحت الوجود و محض الوجود است .
[ سوره الشعراء ( 26 ) : آيه 8 ]
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ ( 8 )
بدرستى كه در خلقت ازواج در زمين دليل واضح و آيه محكمهايست بر وجود حق و قدرت و علم بارى تعالى و نيستند اكثر افراد بشر مؤمن .
از براى ايمان در قرآن مجيد و در لسان اخبار اطلاقات بسيارى دارد و بهر اطلاق درجاتى :
1 - ايمان بوجود اللَّه در مقابل طبيعى و دهرى و لا مذهب .
2 - ايمان بوحدانيت خداوند در مقابل مشركين .
3 - ايمان به علم و قدرت و ساير صفات الهى در مقابل حكماء كه او را علت ميدانند و انفكاك معلول از علت را محال ميدانند .
4 - ايمان به اينكه صفات عين ذات و منتزع از ذات است كه توحيد صفاتيست .
5 - ايمان بافعال الهى كه مختص بذات او است كه توحيد افعاليست .
6 - ايمان بجميع انبياء و رسل در مقابل كفار از يهود و نصارى و مجوس و غير اينها .
7 - ايمان در مقابل اسلام كه ميفرمايد :
قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا