تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 557

مساهمون:

ص٥٥٧
سپس با اختلاف هابيل و قابيل و هلم جرا تا امروز از كفار بطبقاتهم و به مسلمين على اختلاف مذاهبهم و به مؤمنين فساقهم و فجارهم شيطان چه معامله نموده ، فقط كسانى را كه سلطه بر آنها نداشته انبياء و اوصياء آنها و خواص مؤمنين كه اغوا نشدند چنان چه مىفرمايد :
إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ
و در اين جا مىفرمايد :
فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
و اخبارى داريم كه در مورد نصب امير المؤمنين در غدير خم بوده كه پس از رحلت حضرت رسول چه كردند و چه شد و البته اين يكى از مصاديق آيه است .

[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 21 ]

وَ ما كانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلاَّ لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِي شَكٍّ وَ رَبُّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ ( 21 ) و نيست از براى ابليس بر آنها سلطه و قدرتى مگر اين كه بدانيم كيست ايمان به آخرت آورده از كسى كه او از آخرت در شك است و ، پروردگار تو بر هر چيزى نگهبان است .
وَ ما كانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ
شيطان قدرت ندارد احدى را اجبار كند بر عملى فقط وسوسهء شيطان است كه در قلب او القاء مىكند كه او را به خيال معصيت بيندازد نظير الهام ملك كه انسان را به خيال عبادت مىاندازد و هر فعلى از انسان به اختيار صادر شود مقدماتى لازم دارد غير از خيال و تصور اولى عزم جزم حركت عضلات ، اين‌ها تمام به اختيار عبد است و لذا فرداى قيامت شيطان مىگويد :
وَ ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ
( ابراهيم آيهء 22 ) .
إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِي شَكٍّ
خداوند ازلا و ابدا عالم است ، چيزى بر او مجهول نيست ، معناى الا لنعلم يعنى معلوم كنيم بر خود انسان و بر سايرين از ملائكه و افراد بشر كه كيست ايمان به آخرت دارد و براى آخرت كار مىكند و تحصيل سعادت مىكند و كيست در امر آخرت شك دارد و معتقد نيست و به فكر آخرت نمىافتد .
وَ رَبُّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ
تمام افعال و اقوال حتى خيالات نفسانى و امور قلبى و اسرار باطنى هر يك در دفتر الهى ثبت است و محفوظ است :
وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ