زنده مىشوند ، چه اندازه از نطفه چه اندازه از تخم و هسته و دانه بلكه از نيستى به هستى آمدند
قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ
( يس آيهء 79 ) .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 8 ]
أَفْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَمْ بِهِ جِنَّةٌ بَلِ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعِيدِ ( 8 )
آيا اين رجل افترى مىزند به خداوند متعال يا آن كه ديوانگى به او عارض شده بلكه كسانى كه ايمان به آخرت ندارند در عذاب و در گمراهى بسيار دورى هستند .
بسيار تعجب است كه اينهايى كه منكر معاد شدند از كفار طبيعى مذهب نبودند زيرا خدا را معترف بودند كه گفتند :
« أَفْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً »
همزه استفهام است أ افترى بوده و چون افترى باب افتعال است و همزه وصل است ساقط شده و اينها معترف بودند به وجود اللَّه كه گفتند :
« أَفْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً »
. و در مفهوم افترا بر كذب دلالت دارد يعنى دروغ به خدا بسته و لفظ كذبا تأكيد در كذب است .
أَمْ بِهِ جِنَّةٌ
زيرا آدم عاقل زير بار اين كه عالم ديگرى است و بشر دو مرتبه زنده مىشود و پاداش اعمال خود را مىبيند نمىرود خداوند مىفرمايد :
بَلِ الَّذِينَ
بل دلالت دارد بر نفى ما سبق نه افتراء على اللَّه است و نه به جنه است بلكه كسانى كه :
لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ
اينها ،
فِي الْعَذابِ
در عذاب جهنم هستند .
وَ الضَّلالِ الْبَعِيدِ
گمراهى دورى دارند كه از قابليت هدايت افتادهاند .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 9 ]
أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفاً مِنَ السَّماءِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ ( 9 )
آيا پس نمىبينند مقابل و جلو روى خود و عقب سر خود از آسمان و زمين اگر بخواهيم آنها را در زمين فرو بريم يا از آسمان قسمتى بر آنها بفرستيم آنها