خالِدِينَ فِيها أَبَداً
كلمه ابدا تأكيد در خلود است و الا لفظ خلود كافى است بر دلالة بر دوام و بقاء كه ديگر خلاصى ندارند و تعجب است از مثل شيخ احمد رئيس شيخيه كه گفت پس از مدت كمى بدن اهل جهنم آتشى مىشود و ديگر از آتش اذيت نمىبينند بلكه اگر بيرون آيند اذيت آنها است و همچنين از كسانى كه گفتند گشنيز علف جهنم است و پس از مدتى در جهنم روئيده مىشود و اين اشاره به اين است كه آثار رحمت بر آنها ظاهر مىشود .
لا يَجِدُونَ وَلِيًّا
اين رؤسا و اكابر كفار كه متابعت آنها را كردند آنها هم به اشد عذاب گرفتارند .
وَ لا نَصِيراً
نه خداوند آنها را نصرت ميفرمايد و نه انبياء و ائمه و ساير شفعاء شفاعت ميكنند .
[ سوره الأحزاب ( 33 ) : آيه 66 ]
يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ يَقُولُونَ يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللَّهَ وَ أَطَعْنَا الرَّسُولا ( 66 )
روزى كه برگشته مىشود صورتهاى آنها در آتش ميگويند اى كاش ما اطاعت كرده بوديم خداوند را و اطاعت كرده بوديم رسول را .
يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ
گفتند يوم متعلق است به جمله
« وَ أَعَدَّ لَهُمْ »
لكن خلاف ظاهر است زيرا اگر چنين بود به لفظ مضارع بيان ميشد كه در قيامت براى آنها تهيه مىشود نه آنكه تهيه شده است بلكه متعلق به جمله قبل است كه ميفرمايد
لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً
و معناى تقلب تغيير صورت است كه سياه مىشود
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ
آل عمران آيه 106 و تشويه مىشود
وَ إِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرابُ
( كهف آيه 29 ) و رو برميگردانند از شدت حرارت .
يَقُولُونَ يا لَيْتَنا
آرزو ميكنند كه اى كاش ،
أَطَعْنَا اللَّهَ
در اوامر او كوتاهى نكرده بوديم و ايمان آورده بوديم و بدستورات او عمل كرده بوديم لكن هيهات قلب كه سياه شد ديگر قابليت هدايت ندارد مثل چشم كه كور شود قابل بصيرت نيست و زبان كه لال شود قابل تكلم نيست و لذا تمنى ميكنند كه برگردند به دنيا