از احدى خوف نداشتند مگر از خدا كه مقام توحيد نظرى است كه انسان بايد توكلش به خدا ، باشد و بس اميدش به او باشد و بس خوفش از او باشد و بس .
وَ كَفى بِاللَّهِ حَسِيباً
نه احتياج بنامه عمل دارد و نه بشهادت ملائكهء كتبه و نه بشهادت اعضاء و جوارح و نه بشهادت انبياء و ائمه و اين دستگاه قيامة يك نوع حجتى است براى كفار و فساق بقول مثنوى :
چون شهادت داد حق كبود ملك * تا شود اندر شهادت مشترك
[ سوره الأحزاب ( 33 ) : آيه 40 ]
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً ( 40 )
نيست محمد ( ص ) پدر احدى از مردان شما و لكن رسول خدا است و خاتم تمام انبياء است كه ديگر بعد از او پيغمبرى نيست تا قيامت و خداوند بهر چيزى عالم و دانا است .
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ
براى رد كسانى كه ميگفتند زيد پسر پيغمبر است و مراد پدر بلا واسطه است و الا ذرارى فاطمه پسران پيغمبر هستند بدليل آيه مباهله و آيه شريفه جعل عيسى از اولاد و ابناء ابراهيم و نوح فى قوله تعالى
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ
، - الى قوله -
وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى وَ عِيسى
- الايه ( انعام آيه 85 ) .
وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ
آن هم بر كافه جن و انس و ناسخ جميع اديان .
وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ
سياهى قرآن كه مطابق قرائت عاصم است و نزد ما معتبر است قرائت حفص از عاصم چنانچه در مقدمات اين تفسير بيان كرديم و گفتيم قرائت حفص از عاصم مطابق سياهى قرآن است نه سياهى مطابق قرائت اوست خاتم بفتح تاء است و بمعنى مهر و امضاء دفتر نبوت است و چند دلالت دارد يكى آنكه آخر دفتر مهر و امضاء ميكنند دليل بر اينست كه اگر بعد از او جمله نوشته شود مربوط به صاحب مهر و امضاء نيست و دليل بر ختم نبوت است كه شريعتش تا دامنه قيامت باقيست و يكى آنكه آنچه قبل از مهر و امضاء است مستند به صاحب مهر است و وجود مقدسش اعتبار نبوت جميع انبياء سلف را ثابت فرمود كه اگر