بَلْ هُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ كافِرُونَ
بلكه اينها به ملاقات پروردگار خود كافر هستند و بر آنها پوشيده است .
يعنى منكر معاد هستند نه حسابى و نه كتابى و نه بهشتى و نه جهنمى و نه ثوابى و نه عقابى فقط همين دنيا است آمدن و رفتن . و مسئلهء معاد قطع نظر از آيات قرآنى و اخبار متواتره و ضرورت دين اسلام و ضرورت جميع اديان عالم ادله و براهين عقلى بر او قائم است :
اما طبيعى دهرى لا مذهب از او سؤال مىشود از نفس طبيعت كه آيا موجود است يا معدوم ؟ اگر معدوم است معدوم چه نحوه تأثير دارد در ايجاد موجود و اگر موجود است آيا واجب است وجود او يا ممكن ؟ اگر واجب است همان واجب الوجودى است كه مليين قائل هستند تو نامش را طبيعت و دهر گذاردهاى لذا در خبر است كه مىفرمايد
« لا تسبوا الدهر لانه اسم من اسامى اللَّه »
و اگر ممكن است احتياج به موجد دارد اگر موجد او هم طبيعت است تسلسل لازم مىآيد تا بايد منتهى شود به واجب و آن خدا است .
و اما غير طبيعى كه قائل به وجود واجب الوجود و پروردگار عالمين و خالق آسمان و زمين هستند .
مىگوئيم : اگر قيامتى نباشد و فقط همين دنيا باشد اين كار بسيار لغو بلكه قبيح و ظلم است زيرا در دنيا بعضى ظالم بعضى مظلوم بعضى غنى بعضى فقير بعضى صحيح بعضى سقيم بعضى سالم بعضى مريض بعضى متنعم بعضى مبتلاء هميشه بجان هم ريخته خون يكديگر را مىريزند و اين دستگاه عبث و بيهوده و زشت و قبيح است و محال است از خدا صادر شود :
أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ
( مؤمنون آيهء 115 ) لذا مىفرمايد :
بَلْ هُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ كافِرُونَ
مراد از لقاء رب لقاء رحمت و غضب و ثواب و عقاب و كتاب و حساب و جنت و نار است كه به تمام اينها كافر هستند نه آن كه مجسمه قائلند كه خدا جسم است و فرداى قيامت بر تخت مىنشيند و مؤمنين او را مىبينند و كفار محروم هستند .
[ سوره السجده ( 32 ) : آيه 11 ]
قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ ( 11 )
به اين منكرين