تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 420

مساهمون:

ص٤٢٠

[ سوره لقمان ( 31 ) : آيه 12 ]

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ( 12 ) و هر آينه بتحقيق داديم لقمان را حكمت اينكه شكر كن از براى خداوند و كسى كه شكر مىكند پس جز اين نيست كه نفع و ثمراتش عائد خود او مىشود و كسى كه كفران نعم الهى كند پس خداوند متعال بى نياز و غنى بالذات و مستجمع جميع كمالات است كفران او ضرر بدستگاه الهى نميزند .
وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ
لقمان از ماده لقم است الف و نون او زائده است مثل كفران و سكران و گفتند هزار سال عمر كرد و درك زمان داود را نمود و يكديگر را ملاقات كردند بعضى گفتند پسر خواهر ايوب بود بعضى گفتند پسر خاله ايوب بود و حديث بسيار مفصلى از حضرت صادق ( ع ) كه بحماد صفات و رفتار لقمان را بيان مىكند كه در برهان از على بن ابراهيم نقل كرده تا اينكه ملائكه بر او نازل شدند و گفتند « هل لك ان يجعلك اللَّه خليفة فى الارض تحكم بين الناس » گفت اگر امر الهى باشد البته اطاعت ميكنم اما اگر منوط به اختيار من باشد براى من امر مشكلى است و جهات بسيار بيان مىكند در ابتلاآت قبولى خلافت ، كه حضرت صادق بيان ميفرمايد كه ملائكه تعجب كردند از حكمت او و خداوند به او حكمت عنايت فرمود و معناى حكمت چنانچه مكرر بيان شده علم بجميع حكم و مصالح است لقمان عالم بود بخواص تمام اشياء از جمادات و نباتات و حيوانات و منافع و مضار هر يك را ميدانست و همچنين بآثار جميع افعال حسنه و سيئه و آثار اخلاق حميده و مضار اخلاق رذيله و الف و لام الحكمه جنس است شامل جميع حكم و مصالح و مفاسد و منافع و مضار مىشود و بسيار ملاقات ميكرد داود را و مواعظ و نصايحى بر او بيان ميكرد و حضرت داود او را تحسين ميفرمود .
أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ
يعنى همين نحوى كه به او داديم حكمت را فرمان هم داديم اينكه شكر اين نعمت عظمى را بجا آورد و شكر گذار بود .
وَ مَنْ شَكَرَ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ
يعنى دستور شكر گذارى و شاكر بودن بنده نفعى براى خداوند ندارد و چنانچه كفران نعمت هم ضررى بر او ندارد لذا ميفرمايد :