يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ
مجرم شامل مشرك و كافر و معاند و فاسق و فاجر و ظالم مىشود . جرم آنها براى شرك و كفر و فسق و فجور و عناد و ظلم ، آنها قسم ميخورند و قسم ياد ميكنند .
ما لَبِثُوا غَيْرَ ساعَةٍ
چنانچه نظير آن ميفرمايد
يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها
- الى قوله تعالى -
كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَها لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحاها
( سوره نازعات آيه 42 الى 46 ) .
كَذلِكَ كانُوا
در دنيا كه بودند .
يُؤْفَكُونَ
افك دروغ است كه نسبت به غير دهد چيزى را كه بر خلاف واقع باشد مثل افك عايشه نسبت بماريه در مورد ابراهيم فرزند رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و إله كه خداوند در سوره نور آيه 11 الى 19 بيان ميفرمايد
إِنَّ الَّذِينَ جاؤُ بِالْإِفْكِ
- الى قوله تعالى -
لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
شرحش گذشت . اين كفار و مشركين و معاندين نسبتهاى زشت بانبياء دادند كه انسان شرم مىكند از نقلش .
[ سوره الروم ( 30 ) : آيه 56 ]
وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَّهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ( 56 )
و گفتند كسانى كه به آنها داده شده علم و ايمان ، به آن مجرمين كه شما درنگ كرديد در عالم برزخ به آن مقدارى كه در كتاب الهى ثبت شده تا روز قيامت پس اينست كه روز بعث و قيامت و لكن بوديد شما كه نميدانستيد .
وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ
مفسرين چنين تصور كردند كه مراد از علم ، علم بمعارف الهيه است از علم بتوحيد و روز جزا لكن اين توهم باطل است زيرا علم بجميع معارف الهيه همان ايمان است و ظاهر عطف مغايرت است و كلمهء العلم با الف و لام جنس است و شامل جميع انحاء علم مىشود و اين خاص بمحمد ( ص ) و ائمه اطهار است كه عالم بجميع ما كان و ما يكون بودند الى انقضاء خلقه چنانچه در دعاء ندبه دارد
« و علمه علم ما كان و ما يكون الى انقضاء خلقه »
و در قرآن مجيد ميفرمايد
وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ
( سوره يس آيه 11 ) و لذا در اخبار تفسير شده اين جمله بائمه طاهرين .
لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَّهِ
مراد اين نيست كه شما در كتاب اللَّه لبث كرديد چنانچه مفسرين توهم كردند و از اين جهت ناچار بقلب شدند يعنى
قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ