چه اندازه حماقت است و بالاخره به هلاكت خواهد رسيد ، قسم دوم كورى قلب است كه اين كفار و مشركين و معاندين و امروز اين فساق و فجار و جهال هم قلب آنها كور است حقايق را ، درك نميكنند حتى مثل پيغمبرى بخواهد به آنها بفهماند و از ظلمت كفر و فسق نجات دهد نميتواند چون كور است قلب سياه و ظلمانى و در اين بيابان دنيا درنده و پرتگاههاى بسيار دارد « بگذار تا بميرد در عين خودپرستى » .
إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآياتِنا
كه چشم قلب و گوش قلب باز است و نور ايمان قلب او را روشن كرده و پرده غفلت و هواپرستى و ظلمت كفر و فسق را بر طرف كرده و بآيات الهى ايمان آورده او ميشنود و اطاعت مىكند و فرمان مىبرد .
فَهُمْ مُسْلِمُونَ
تسليم و انقياد دارند نسبت بجميع اوامر الهى و بجميع واردات و مى گويند « هر چه آن خسرو كند شيرين بود » .
[ سوره الروم ( 30 ) : آيه 54 ]
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفاً وَ شَيْبَةً يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ هُوَ الْعَلِيمُ الْقَدِيرُ ( 54 )
در قرائت عاصم و حمزه ضعف بضم قرائت شده و قرائت حفص از عاصم مطابق سياهى قرآن است و بقيه قراء بفتح قرائت كردهاند و ما در مقدمه اين تفسير بيان كرديم كه هر چه بر خلاف سياهى قرآن است اعتبار ندارد .
خداوند آن خدائيست كه شما را خلق فرموده از ضعف پس از آن مقرر فرمود از بعد ضعف قوه بشما عنايت كرد پس از آن جعل فرمود از بعد قوه ضعف و پيرى را ، خلق مىكند آنچه بخواهد و او است دانا و توانا .
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ
ممكنست مراد از خاك باشد كه گفت :
اى همه هستى ز تو پيدا شده * خاك ضعيف از تو توانا شده
همچنين مراحل بعد از نطفه : علقه ، مضغه تا مراحل طفوليت كه قدرت و قوه نداشتيد .
ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً
كه مقام رشد و جوانى و تحصيل علم و صنايع كه بتوانيد