فَمَنْ يَهْدِي مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ
كه خداوند او را به خود واگذار نمود ، چون قلب سياه شد قساوت گرفت ، شيطان مسلط شد دنيا جلوه كرد گوش و چشم بسته شد چنانچه امروز بسيار مصداق پيدا كرده ديگر قابل هدايت نيست چنانچه ميفرمايد
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ
( سوره زخرف آيه 83 سوره معارج آيه 42 ) .
وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ
رفقاء صميمى و رؤساء دلسوز و هم مسلكان و هم قطاران ، احدى آنها را يارى نميكند تمام گرفتار خود هستند
الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ
( سوره زخرف آيه 67 )
يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
( سوره عبس آيه 34 الى 37 ) .
[ سوره الروم ( 30 ) : آيه 30 ]
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ( 30 )
پس بر پايدار صورت خود را از براى دينى كه حنيف ، پاك و پاكيزه و خالى از هر عيب و نقصى است كه خداوند فطرت جميع ناس را بر او قرار داده و خلق فرموده ، تغيير پذير نيست در امر خلقت الهى ، اين است دين بر پا و ثابت و لكن اكثر ناس نميدانند .
اخبار بسيارى داريم در تفسير فطرة باسلام و بتوحيد و بمعرفت و برسالت رسول و ولايه و تمام اينها بيان مصاديق است و ما بپردازيم به تفسير :
فَأَقِمْ وَجْهَكَ
اقامه وجه ، توجه است .
لِلدِّينِ حَنِيفاً
توجه بدين حفظ دين است ، و نگاهدارى از آفات و مضرات به بيان عقائد و اخلاق و احكام شرع و عمل بر طبق آن ، و دفع دشمنان دين چه مشركين و كفار و ضالين و مضلين باشند چه فساق و فجار و ظلمه يا به جهاد يا باجراء حدود يا بمواعظ و نصايح يا بكشتن و كشته شدن .
ترويج دين بهر چه زمان اقتضاء كند * گاهى به كشته گشتن و گاهى به كشتن است
و اين خطاب اگر چه متوجه پيغمبر است و لكن وظيفه تمام مسلمين است كه هم خود را نگاه دارند ، قدمى بر خلاف دين بر ندارند ، هم ديگران را حتى المقدور دلالت كنند و اين دين