از كتم عدم بعرصه وجود ميآورد سپس ميميراند و از صفحه وجود به پرتگاه عدم روانه مىكند بدرستى كه اين امر بر خداوند آسان است .
كه گفتند سه قافلهاند كه دائما در سير هستند از اصلاب آباء در ارحام امهات از ارحام امهات در دار دنيا از اين دار در عالم برزخ و قبر روز و شبى نيست انعقاد نطفه نشود و زايش نباشد و مرگ جريان نداشته باشد و به بيان ديگر گفتند « الانسان مسافر و منازله ستة » .
از كتم عدم باصلاب آباء منزل اول ارحام امهات منزل ثانوى دنيا منزل ثالث برزخ منزل چهارم محشر منزل پنجم بهشت يا جهنم منزل آخرين .
أَ وَ لَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ
از زمان آدم جيلا بعد جيل آمدند .
ثُمَّ يُعِيدُهُ
چهار روزى در اين سراى دنيا زيست كردند رفتند و به ديگران سپردند
در اين سراى دو در چون ضرورتست رحيل * رواق طاق معيشت چه سربلند و چه پست
از دروازه رحم وارد اين كاروان سراى دنيا و از دروازه قبر خارج مىشود گمان ميكنيم اينجا زيست داريم غافل از اينكه آن به آن رو بمرگ ميرويم پرسيدند از پير مردى صد سال عمر دارى گفت صد سال عمرم از بين رفت ندارم .
إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ
ايجاد اصعب از اعدام است ولى بر خداوند هيچ امرى صعب نيست « اذا اراد اللَّه ان يقول لشىء كن فيكون » بلكه احتياج بكلمهء كن هم ندارد به مجرد اراده موجود مىشود عرش و مور يكسان است .
[ سوره العنكبوت ( 29 ) : آيه 20 ]
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 20 )
بفرما به اين منكرين معاد سير كنيد و گردش نمائيد در زمين پس نظر كنيد چگونه خداوند بدء خلقت نمود پس از اين خداوند انشاء ميفرمايد نشئه آخرت را بدرستى كه خداوند بر هر چيزى قدرت دارد .
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ
سير فكرى و علمى و اعتبارى .
فَانْظُرُوا
به نظر تأملى و تدبرى و فكرى و قلبى .