إِنَّما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثاناً
كلمه انما از ادات حصر است كه به كلى عبادت خدا را كنار گذاشته و عبادت اوثان را ميكنيد و اوثان جمع وثن است بعضى گفتند وثن و صنم به يك معنا است بعضى گفتند صنم مجسمه است كه بيك صورتى مصور شده به صورت انسان يا ملائكه يا حيوانات يا جن بتخيلات اينكه ملك به اين صورت است كه بال دارد به اين نحو كه در كتابها و قطعات ميكشند يا جن به اين صورت است و وثن مجسمه بدون صورت از فلزات و اخشاب ميسازند و ميتراشند كه العياذ شكل خدا است و بتهاى مشركين بسيار بودند بت بزرگ خداى بزرگ تمام آنها و بتهاى وسط هر محله و قبيله و طائفه يك خدايى داشتند و بتهاى كوچك هر فردى يك خدايى در جيب خود داشت در قرآن ميفرمايد
فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ
( حج آيه 30 ) در اخبار بسيارى داريم كه رجس را بآلات القمار من شطرنج و نرد و آس و آلات ساز و ملهيات و قول زور را بغنا و شهادت روز دروغ و ساير كلمات محرمه و كلمه من الاوثان شايد اشاره به اينكه اين ملهيات در عداد بتپرستيست و بعضى گفتند خون قربانيها را به بتها ميماليدند .
وَ تَخْلُقُونَ إِفْكاً
كه ميگفتند
هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ
وَ اللَّهُ أَمَرَنا بِها
ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى
و امثال اين كفريات .
إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقاً
« و لا يملكون لكم نفعا و لا ضرا و لا موتا و لا حيات »
بلكه يك جمادى بيشتر نيستند آن هم مصنوع خود شماها هستند
قالَ أَ تَعْبُدُونَ ما تَنْحِتُونَ
( و الصافات آيه 95 ) .
فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ
إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ
( و الذاريات آيه 58 )
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ
( و الذاريات آيه 22 )
وَ اعْبُدُوهُ
عبادت مختص بذات اقدس او است و سزاوار پرستش او است و بس كه معناى توحيد عبادتيست و مفاد مطابقى كلمه توحيد است « لا إله الا اللَّه وحده لا شريك له » .
وَ اشْكُرُوا لَهُ
زيرا جميع نعم از ايجاد و رزق و نعمتهاى دنيوى كه
إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ