نيستيم از عبادت عجل و بر او پا برجا هستيم تا اينكه برگردد بسوى ما موسى (
قالُوا لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ
) برح بمعنى مفارقت است ، چنانچه در قضيه موسى و خضر (
لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ
) يعنى لا يزال در سير هستم كهف آيهء 59 (
فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّى يَأْذَنَ لِي أَبِي
) يوسف آيهء 80 .
(
عاكِفِينَ
) عكوف بمعنى اقامه است ، چنانچه ميفرمايد : (
وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ
) بقره آيهء 119 و غير اينها از آيات .
(
حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنا مُوسى
) از ميقات برگردد اگر تصديق كرد عمل ما را كه بر طبقش رفتار مىكنيم و اگر رد كرد ما بر ميگرديم بسيار تعجب است بنى اسرائيل كه حضرت موسى بفرمايد خداوند با من تكلم ميفرمايد از او نپذيرند تا اينكه هفتاد نفر از بزرگان آنها را بياورد در ميقات و كلام الهى را بشنوند مع ذلك قبول نكنند و بگويند : ما خدا را به چشم بايد به بينيم ، چنانچه ميفرمايد :
(
وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ
) بقره آيهء 53 و نيز ميفرمايد :
(
فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ فَقالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ
) نساء آيهء 152 و نيز ميفرمايد : (
وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا لِمِيقاتِنا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ
) اعراف آيهء 154 و در مورد سامرى به مجرد يك خوار قبول مى كنند و مىپذيرند و قطع نظر از اين از اين آيه استفاده مىشود كه اينها شاك بودند در دعوى سامرى كه منوط كردند عكوف را بر رجوع موسى ، بلكه بر فرض شك بايد بسامرى بگويند : ما بر طبق فرمان هارون و اطاعت او باقى ميمانيم .
(
حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنا مُوسى
) و اين نيست مگر تمايل آنها بشرك كه بعد از حضرت موسى تا زمان عيسى مدتهاى مديد در شرك بودند و سه مرتبه تواتر توراة موسى به كلى منقطع شد ، چنانچه در كلم الطيب مفصلا از كتب وحى خود يهود نقل كردهايم در مجلد اول صفحهء 262 الى صفحهء 270 در نه صفحه مراجعه كنيد .