[ سوره طه ( 20 ) : آيه 76 ]
جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ ذلِكَ جَزاءُ مَنْ تَزَكَّى ( 76 )
آن درجات اعلى در جنّات عدن است كه جارى مىشود از پاى قصرهاى آنها نهرهايى و هميشه در آن جنّات مخلّد و باقى هستند و اينست جزاء كسى كه تزكيهء نفس كرده باشد .
(
جَنَّاتُ عَدْنٍ
) جنّت بمعنى بستان است كه از كثرت اشجار سربهم آورده كه تمام صفحهء زمين را سايه انداخته ، عدن بمعنى اقامه است و لذا جواهرات و فلزات را معادن ميگويند :
و در حديث دارد
( النّاس معادن كمعادن الذهب و الفضّة )
و جنّات عدن يكى از جنّات ثمانيه است .
(
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
) يعنى از پاى قصرها ، چنانچه فرعون گفت :
(
هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي
) و انهار بهشت بسيار است كوثر سلسبيل أنهار من عسل مصفّى و أنهار من لبن لم يتغيّر طعمه و أنهار من خمر لذّة للشاربين و أنهار من ماء غير آسن رزقنا اللَّه و ايّاكم به حمد و آله صلى اللَّه عليهم .
(
خالِدِينَ فِيها
) مسئلهء خلود از ضروريات دين و نصوص قرآنى و اخبار متواتره است .
شخصى بود از فلاسفه منكر خلود بود و استدلال ميكرد به اين آيهء شريفهء در سورهء هود آيهء 109 و 110 در حقّ اهل نار و اهل جنّت (
خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ
) و مدّعى بود كه اين آيه مقيّد مطلقات است كه در ساير آيات است ، لكن غافل از اين بود كه تصريحاتى در قرآن هست بر دوام خلود كه قابل تقييد نيست بعلاوه مثبتين تنافى ندارند تا احتياج بتقييد داشته باشد .
و ثالثا كلمهء ما دامت السموات و الارض كنايهء از دوام است .