انسان اول است .
[ سوره الفرقان ( 25 ) : آيه 30 ]
وَ قالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً ( 30 )
و گفت رسول محترم پروردگار من بدرستى كه قوم من گرفتند اين قرآن را دور انداخته . در حديث از جابر از حضرت باقر عليه السلام از امير المؤمنين عليه السلام كه در خطبهء مفصله فرمود :
( فانا الذكر الذى ضل عنه و السبيل الذى عنه مال و الايمان الذى به كفر و القرآن الذى اياه هجر و الدين الذى به كفر )
البته اين حديث بيان باطن قرآن را و تاويل آن را بيان ميفرمايد ، و ما در مقام تفسير بر ميآييم .
(
وَ قالَ الرَّسُولُ
) گفتند : قال به معنى يقول است كه فرداى قيامت مىگويد :
(
يا رَبِّ
) ربى بوده كسره به جاى ياء است .
(
إِنَّ قَوْمِي
) گفتند . مراد مشركين قريش هستند و اطلاق قوم بر آنها و لو صحيح است لكن مناسب با هجر ندارد ، زيرا ظاهر هجر اين است كه به گيرند و داشته باشند سپس دور اندازند و ترك كنند :
چنانچه مهاجرين وطن خود را ترك كردند و هجرت كردند ، بناء على هذا مراد از قوم همان كسانى هستند كه ايمان آوردند و قرآن پذيرفتند .
(
اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً
) هجر قرآن فقط اين نيست كه به كلى قرآن را دور بيندازند اگر يك آيه يا يك سوره آن را ترك كردند صدق هجر مىكند ، بناء على هذا كار بسيار مشكل مىشود و نوع مسلمانان حتى بسيارى از