تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 563

مساهمون:

ص٥٦٣
(
وَ لا عَلى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ
) است اما ابناء به واسطهء فرمايش رسول . ( انت و مالك لابيك ) و اما ازواج كه حقيقتا بيت نفس به شمار مىرود . جملهء ثالثه اين آيه منافى با ( لا يحل مال امرء مسلم الا بطيب نفسه ) نيست و همچنين با آيهء شريفه . (
لا تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ
) و آيهء شريفه . (
فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيها أَحَداً فَلا تَدْخُلُوها
) تنافى ندارد زيرا سه قسم اذن داريم اذن صريح و فحوى و شاهد حال و در موارد آيه هر سه قسم اذن هست اما صريح در جملهء . (
وَ لا عَلى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ
) و اما شاهد حال در جملهء (
أَوْ بُيُوتِ آبائِكُمْ
الى
أَوْ بُيُوتِ خالاتِكُمْ
) و اما فحوى در جملهء (
أَوْ ما مَلَكْتُمْ مَفاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ
) جملهء رابعة اين آيهء شريفه شامل موردى كه علم به عدم رضاى مالك باشد نمىشود بلكه با شك در رضاى يا ظن به عدم رضا جايز نيست بلى علم برضا هم لازم نيست اطمينان بلكه ظن به رضا كافيست . جملهء خامسه ، اين كه مشروط است به اينكه فاسد نكند و اسراف هم نشود كه تضييع مال غير نشود . جملهء سادسه . (
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعاً أَوْ أَشْتاتاً
) معنى اين است كه با اجتماع و لو يك فرد ديگر باشد يا تنها و منفرد باشد كه گفتند بعضى بدون مهمان تناول نمىكردند ، بعضى از اغنياء در منازل فقراء نمىخوردند ، بعضى تنها غذا اكل نميكردند . خداوند ترخيص فرمود كه مانعى ندارد منفرد باشيد يا همراه داشته باشيد