(
الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي
) الف و لام جنس است شامل جميع اقسام زنا مىشود لكن در اخبار معتبره تقييداتى دارد كه اشاره مىشود و اقسام زنا بسيار است زناى محصنه كه مرد زندار زنا كند يا زن شوهردار زنا دهد ، زناى با محارم ، زناى با اجنبيه ، حر و حره باشند يا عبد و امه ، بكر باشد زن يا سيّبه ، بالغ باشند يا غير بالغ ، عن علم و عمد باشند يا شبهه بلكه بسيارى از روز جهل به حكم است مثل عامه كه طواف نساء ندارند و بسيارى از حاج كه حج آنها باطل است و بسيارى از عقود ازدواج كه باطل باشد و غير اينها ، و اولا ثبوت زنا امر بسيار مشكلى است زيرا يا باقرار ثابت مىشود يا بشهادت چهار نفر آن هم عادل باشند و شهادت آنها كالميل فى المكحلة باشد و دونه خرط القتاد و آن هم نزد حاكم شرع باشد و پس از ثبوت مجرى حد بايد حاكم شرع باشد و حدود هم مختلف است و در عبيد و اماء نصف حد آزاد است .
زناى محصنه رجم است « سنگسار بعد از صد جلد » زناى با محارم قتل است .
پس از جلد در غير بالغ تعزير است و در بكر ضمان هم دارد و غير اينها كه در فقه در كتاب حدود بيان شده .
(
فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ
) .
سؤال ، وجه تقديم زانيه بر زانى چيست ؟ با اينكه در موارد ديگر رجال را مقدم ذكر فرمود مثل .
(
السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما
مائده آيهء 42 ) .
جواب : چون منشأ زنا در زنها بيشتر است هم شهوت آنها زيادتر است هم قوه حفظ در آنها كمتر است هم عقل آنها ناقصتر است لذا بيشتر اقدام به اين امر شنيع دارند .
( تنبيه ) در اخبار زنا را نسبت باعضاء داده زنا چشم زنا گوش زنا لب