چون كه از حدّ بگذرد رسوا كند ) .
[ سوره طه ( 20 ) : آيه 52 ]
قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى ( 52 )
حضرت موسى فرمود علم باحوال قرنهاى سابقه نزد پروردگار من است در كتابى گمراهى و اشتباه در حق پروردگار من نيست و فراموشى ندارد .
(
قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي
) حضرت موسى ميدانست كه امم سابقه بچه بليّاتى گرفتار شدند جايى كه مؤمن آل فرعون ميدانست البته بطريق اولى حضرت موسى خبر داشت لكن چون مأمور بود كه بقول ليّن با فرعون تكلم كند حواله داد علم باحوال آنها را به خداوند پروردگار در سوره مؤمن ميفرمايد در جمله آياتى كه مؤمن آل فرعون ميگويد (
وَ قالَ الَّذِي آمَنَ يا قَوْمِ إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ مِثْلَ يَوْمِ الْأَحْزابِ مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ وَ مَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِلْعِبادِ
) آيهء 32 و 33 و چون علم الهى عين ذات و غير متناهى است قابل زيادتى و نقصان نيست حتى نفسهاى بندگان شماره دارد در علم آن .
(
فِي كِتابٍ
) آنچه مقدّر فرموده در لوح ثبت است و از براى او دو لوح است لوح محفوظ و لوح محو و اثبات لوح محفوظ تقديراتيست كه قابل تغيير نيست و ممكن است انبياء و ملائكه مطّلع شوند و از حتميات است كه اگر خبر دادند بر خلاف آن نميشود كه موجب تكذيب آنها شود كه ميفرمايد (
كِتابٌ مَرْقُومٌ يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ
) مطففين آيهء 20 و 21 و لوح محو و اثبات كه قابل تغيير است به اين معنى كه مثلا اگر صله رحم كرد عمرش زياد شود و اگر قطع رحم كرد كوتاه شود اگر ايمان آورد دفع بلا شود اگر كافر شد مبتلا گردد و هكذا كه ميفرمايد (
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
) رعد آيهء 39 و اين لوح علمش مختص به خداوند است كه ميداند چه تغييراتى پيدا مىكند و امّ الكتاب همان لوح محفوظ است .