و براى اينكه بدانند كسانى كه به آنها علم داده شده كه اين حقّ است از طرف پروردگار تو پس ايمان ميآورند به او پس قلوب آنها مطمئن و خاشع و خاضع مىشود براى او و محقّقا خداوند هر آينه هدايت كننده است كسانى كه ايمان آوردند بسوى راه راست صراط مستقيم .
خلاصهء مفاد اين دو آيه اين است كه : دستگاه الهى از ارسال رسل و انزال كتب و آيات الهى و القاء شيطان و رفع آن و محكم كردن آيات براى امتحان بندگان است كه خوب و بد آنها از هم تميز داده شود كافر و مؤمن ، و جاهل و عالم ، قسىّ القلب و منوّر القلب ، مريض القلب ، و صحيح القلب ، ضلالت و هدايت كه البتّه امتحان ميشوند چنانچه مىفرمايد :
« أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ * وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ »
عنكبوت آيهء 1 و 2 .
تفسير .
(
لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً
) : متعلّق است بآيات قبل و بيان حكمت آن كه فرمود
« وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ »
كه ارسال رسل و جعل أحكام و نزول آيات و در مقابل القاء شيطان و نفس امّاره و حبّ دنيا تماما براى امتحان است .
(
لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ
) : در مجلّد أوّل در سورهء بقره آيهء 9 ما اقسام امراض قلبيّه را مفصّلا بيان كردهايم مراجعه فرمائيد تكرار نشود .
(
وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ
) : قساوت قلب سياهى دل است بواسطهء كثرت معاصى و شرك و كفر و عناد و تقليد آباء و حب به رياست و مال و كبر و نخوت و هزار عيب ديگر كه ديگر موعظه و نصيحت أثرى نمىكند و از قابليّت هدايت افتاده مثل مخالفين و معاندين در عصر ائمّه و امروز در بسيارى از جوامع .
(
وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ
) : كه هم به خود ظلم كردند و خود را مستحقّ عذاب ابدى