[ سوره الحج ( 22 ) : آيه 45 ]
فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها وَ هِيَ ظالِمَةٌ فَهِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِيدٍ ( 45 )
و چه بسيار از شهرستانها و آباديها كه هلاك كرديم و از بين برديم و خراب كرديم و اين شهرستانها ظالم بودند يعنى اهل آنها پس آن شهرستانها كوبيده شد بر سقف آنها يعنى سقف آنها ريخته شد و عمارات آنها خراب شد چون أهل آنها هلاك شده بودند و چه بسيار چاهها كه معطّل مانده كسى نبود از آنها آب بردارد و چه بسيار قصرهاى مشيّدة و عمارات ملوكانه كه تمام بىمالك و بىصاحب افتاده .
(
فَكَأَيِّنْ
) : يعنى چه بسا .
(
مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها
) : هلاك قرى يا بتوسط خسف است و زلزله ، يا بتوسط آب است و سيل ، يا بتوسط باد است و باران ، يا بتوسط بىصاحبى و بىپرستارى است .
(
وَ هِيَ ظالِمَةٌ
) : يعنى أهل آن قرى كه در حقّ انبياء و مؤمنين ظلم كردند كه در خبر است :
« الملك يبقى مع الكفر و لا يبقى مع الظّلم » .
(
فَهِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها
) : به زبان ما طاق عمارتها سقوط كرده و پائين آمده .
(
وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ
) : در تفسير أهل بيت عليهم السلام بئر معطّلة امام صامت است كه نمىروند از او أخذ أحكام كنند . و بعض مفسّرين گفتند : بئرى بوده در زمان صالح كه چهار هزار از آن بئر آب برمىداشتند تمام هلاك شدند لكن اينها مصداق است نوع شهرستانها آبهاى بسيارى دارد كه پس از هلاكت أهل آنها اين آبار معطّل مىماند ، و تفسير ائمّه تأويل و تشبيه است ، و آن هم مصاديق زيادى دارد مثل علماء اعلام در هر عصر و زمان كه بسيارى از ناس اعتنايى به آنها ندارند تقليد نمىكنند استفاده نمىبرند بلكه توهين و هتك مىكنند .
(
وَ قَصْرٍ مَشِيدٍ
) : قصور ملوك و اعيان و اشراف كه بدون مالك و صاحب افتاده